Czy polski James Bond istnieje? Czy praca w wywiadzie to głównie pościgi i drogie samochody, czy może… godziny spędzone na pisaniu? W najnowszym odcinku podcastu „Dobrze powiedziane”, Vincent V. Severski – emerytowany pułkownik Agencji Wywiadu i jeden z najpopularniejszych autorów powieści szpiegowskich w Polsce – odsłania kulisy świata, który dla większości z nas pozostaje niedostępny.

Spis treści

Kim jest Vincent V. Severski? Człowiek, który z cienia przeszedł na listy bestsellerów

Vincent V. Severski, a właściwie Włodzimierz Sokołowski (urodzony 4 października 1956 r. w Warszawie), to postać doskonale znana w międzynarodowym środowisku oficerów służb specjalnych. Jako funkcjonariusz wywiadu (kolejno Departamentu I MSW, UOP i Agencji Wywiadu) spędził za granicą 13 lat, z czego większość już po 1990 roku.

Jego kariera to gotowy materiał na film: zrealizował około 140 misji w blisko 50 krajach – działał na Wschodzie, w Azji, na Bliskim Wschodzie, w Afryce i Europie. Zna biegle trzy języki. Służbę zakończył na własną prośbę w 2007 roku w stopniu pułkownika. Za swoje wybitne zasługi był wielokrotnie odznaczany przez prezydentów i premierów RP, a także władze Izraela i Wielkiej Brytanii. Jednym z jego najważniejszych wyróżnień jest amerykańska Legia Zasługi (Legion of Merit) przyznana osobiście przez prezydenta Baracka Obamę.

Raport operacyjny czy literatura piękna?

👉Dobrze powiedziane: Vincent V. Severski – Audiobook – Katarzyna Węsierska – Audioteka | Audioteka

Jednym z najbardziej zaskakujących stwierdzeń Severskiego w rozmowie jest to, że praca oficera wywiadu i pisarza są do siebie niezwykle zbliżone. „Każdy szpieg to pisarz. Piszemy bardzo dużo, uprawiamy nieustannie najróżniejsze gatunki literackie: scenariusze, reportaże, analizy” – wyjaśnia autor.

Okazuje się, że to właśnie talent do przelewania myśli na papier często otwiera drzwi do kariery w służbach. Severski wspomina anegdotę o jednym ze swoich byłych szefów, który po przeczytaniu obszernego, 60-stronicowego raportu operacyjnego stwierdził: „Panie dyrektorze, pan to powinien książki pisać!”. Jak widać, była to prorocza rada.

Pomiędzy fikcją a prawdą

Czytelnicy serii „Nielegalni” czy najnowszego „Krawca” często zastanawiają się, ile w tych historiach jest prawdy. Severski stawia sprawę jasno: ze względów bezpieczeństwa i etyki zawodowej, nie może opisywać prawdziwych operacji jeden do jednego. Jednak to, co ląduje na kartach powieści, jest zawsze „możliwe”.

Autentyczność miejsc: Jeśli autor opisuje konkretną ulicę w Stambule czy Warszawie, to dlatego, że tam był i czuł zapach tego miejsca.
Archetypy postaci: Bohaterowie często mają swoje pierwowzory w rzeczywistych współpracownikach, choć ich losy są maskowane, by chronić ich tożsamość.
Cenzura: Severski przyznaje, że jego pierwsze teksty były czytane przez dawnych kolegów po fachu, którzy nanosili poprawki – nie tylko merytoryczne, ale i cenzorskie.

Etos silniejszy niż pieniądze

W dobie popkultury, która karmi nas obrazem szpiega-miliardera, Severski przypomina o prawdziwych fundamentach tej służby. Pieniądze? „Ktoś, kto idzie do wywiadu, żeby zarobić, to się pomyli” – mówi wprost. Motywacją jest etos, przygoda i poczucie ochrony bezpieczeństwa kraju przed zagrożeniami zewnętrznymi, takimi jak terroryzm czy wojny hybrydowe.

Co ciekawe, książki Severskiego stały się tak skutecznym narzędziem budowania tego etosu, że dziś młodzi kandydaci do Agencji Wywiadu na pytania o motywację często odpowiadają: „Przeczytałem Severskiego i też bym tak chciał”.

Syndrom odstawienia

Praca w wywiadzie to nie tylko zawód, to styl życia, który uzależnia. Autor porównuje przejście na emeryturę do zrzucenia ogromnie ciężkiego plecaka. Z jednej strony pojawia się ulga i lekkość, z drugiej – „syndrom odstawienia” adrenaliny. Pisanie książek i spotkania z czytelnikami stały się dla Vincenta Severskiego nową formą tego plecaka – lżejszą, ale pozwalającą na zachowanie kontaktu z emocjami, które towarzyszyły mu przez dekady służby.

Czy świat byłby lepszy, gdybyśmy wszyscy kierowali się zasadami etycznymi oficerów wywiadu? I czy technologia, o której czytamy w powieściach, rzeczywiście istnieje? Odpowiedzi na te pytania znajdziecie w pełnej wersji podcastu „Dobrze powiedziane” dostępnej w Audiotece.

Posłuchaj rozmowy z Vincentem V. Severskim w podcaście „Dobrze powiedziane” i odkryj świat polskiego wywiadu.

Powieści Vincenta V. Severskiego w Audiotece

Skoro wyobraźnia i bezcenne, życiowe doświadczenie szpiega tak dobrze sprawdzają się w literaturze, warto sięgnąć po jego twórczość w formie audio. W katalogu Audioteki czeka na Was pełen wachlarz emocjonujących misji, a popularność tych tytułów mówi sama za siebie: