Grupa Filmowa Darwin nauczyła Jana Jurkowskiego jednego: nie da się zadowolić wszystkich, więc… lepiej robić swoje – możliwie najlepiej. W nowym odcinku podcastu Audioteki “Dobrze powiedziane” polski aktor, scenarzysta i reżyser rozmawia z Katarzyną Węsierską o tym, jak naprawdę wygląda droga do szkoły teatralnej, co daje (a czego nie gwarantuje) dyplom, ile da się zarobić w teatrze i dlaczego internet potrafi przykleić łatkę “influencera” nawet komuś, kto woli montaż od selfie.
Jak się dostać do szkoły teatralnej? “Na pewno nie przez przypadek”
Jurkowski w rozmowie z Katarzyną Węsierską w ramach podcastu Audioteki “Dobrze powiedziane” rozbraja mit o tym, że do szkoły teatralnej trafia się jak do windy, która akurat zjechała na parter. Owszem, w rozmowie pojawia się wątek “szczęścia” i tego, że pedagogom czasem zależy na odmłodzeniu rocznika, ale to nie jest historia o fartownym losie, który zrobił całą robotę. W tle mamy świadomą decyzję, przygotowania, wiarę w to, że jest sens próbować i zgodę na to, że to wcale nie musi się udać za pierwszym razem, nawet jeśli z zewnątrz tak to wygląda.
🎧Słucham: Dobrze powiedziane: Jan Jurkowski – Audiobook – Katarzyna Węsierska – Audioteka | Audioteka
W podcaście pada też ważna uwaga: wyobrażenie, że po dyplomie czeka tłum reżyserów z propozycjami, jest kuszące… i często kompletnie nieprawdziwe. Dlatego obok marzenia o szkole równie istotne jest pytanie: co dalej, kiedy telefon jednak nie dzwoni?
Dyplom to nie magiczny klucz. Sprawczość? Czasem daje ją… YouTube
To jeden z ciekawszych wątków odcinka. Darwin powstał jeszcze zanim Jurkowski i jego koledzy skończyli szkołę – trochę z potrzeby sprawczości, trochę z kreatywnego przerzucania się pomysłami, które w pewnym momencie przestało wystarczać. Jurkowski mówi wprost, że w świecie aktorskim nie zawsze da się “wybrać” seriale i filmy, nawet po szkole, więc internet jest świetnym polem do budowania własnych produkcji, własnego języka i własnej widowni.
Z perspektywy czasu to właśnie Darwin zawodowo “pootwierał drzwi” jego założycielom, choć szkoła dała co im innego: warsztat, literaturę, spotkania z pedagogami i intensywne rzemiosło. W rozmowie Audioteki wybrzmiewa też paradoks: gdy robisz świetne rzeczy w sieci, łatwo zostać wrzuconym do szuflady “twórca internetowy”, a potem słyszysz, że ktoś nie chce “gościnnych występów influencerów” nawet wtedy, gdy mówa o aktorach po PWST.
“Teatr mnie utrzymuje”: ile zarabia się na deskach i czemu negocjacje bolą?
Jurkowski opowiada Katarzynie Węsierskiej o realiach finansowych w teatrze – bez romantyzowania, ale też bez przesadnego narzekania. Z jednej strony stawki potrafią być według niego naprawdę przyzwoite, z drugiej: dużo zależy od modelu pracy (etat vs. gościnnie), liczby spektakli, miasta, budżetu, a nawet pojemności widowni i cen biletów.
“Po ludzku” wybrzmiewa wątek negocjacji: Jan przyznaje, że nie jest w nich dobry i czasem liczy nawet, że to koledzy wynegocjują za niego. Ta część rozmowy pokazuje to, że branża artystyczna to nie tylko talent, ale też logistyka, kontrakty, kalendarze, koszty życia i inflacja, które potrafią ustawić priorytety.
Poprawność, obrażanie się i cena żartów – bez lawirowania
Rozmowa skręca też w stronę granic humoru i tego, co nazywamy poprawnością polityczną. Jurkowski ma tu trzeźwe podejście: można być empatycznym i jednocześnie potrzebować “oczyszczenia” poprzez ostrzejszy żart, bo śmiech nie musi oznaczać zgody na poglądy. Jednocześnie podkreśla, że zawsze znajdzie się ktoś urażony, nawet jeśli twórca bardzo się stara “chuchać na zimne”. To prowadzi naszego rozmówcę do wniosku, że nie ma idealnej strategii, która wszystkim dogodzi. Jest za to wybór: albo paraliż, albo świadome ryzyko i gotowość na konsekwencje. Ten wątek dobrze łączy się z doświadczeniem Darwina przy kontrowersyjnych seriach. Współzałożyciel grupy mówi wprost, że nieprzychylne komentarze warto nauczyć się dawkować.
“Foliarze” od kuchni, czyli jak się robi hit audio
🎧Słucham: Foliarze – Audiobook – Jan Jurkowski, Marcin Osiadacz, Marek Hucz – Audioteka | Audioteka
Jeśli ktoś kocha oryginalny audioserial Audioteki “Foliarze”, rozmowa z Jurkowskim będzie jak możliwość zajrzenia do szuflady z notatkami scenarzysty. Współtwórca tej produkcji zdradza w podcaście “Dobrze powiedzane”, że jej pilot powstał dużo wcześniej, a część zastosowanych w serialu rozwiązań przyszła niemal “sama”. Prawdziwa robota zaczęła się później: burze mózgów, dopisywanie, dzielenie odcinków, narrator (koniecznie z charakterem!), reżyseria nagrań, poprawki i montażowe “jeszcze raz, jeszcze raz”…
Ciekawie brzmi opis współpracy ze studiem i udźwiękowieniem, które czasem bywa jak czytanie w myślach. Jurkowski wspomina te chwile, gdy efektem pracy jest dokładnie taki rytm i energię, jaki twórca miał wcześniej w głowie. Zabawna, ważna puenta rozmowy? Tytuł “Foliarze” wywołał burzę zanim ktokolwiek cokolwiek usłyszał, więc – jak widać – czasem reakcje publiczności zaczynają się… od jednego słowa.
Na koniec: gdzie posłuchać podcastu Audioteki?
Jeśli chcesz usłyszeć całą rozmowę z Janem Jurkowskim, włącz odcinek podcastu “Dobrze powiedziane” w aplikacji Audioteki albo odsłuchaj go na YouTube (z obrazem!). Warto, bo to nie jest grzecznościowa pogawędka, tylko gęsta opowieść o kulisach szkoły teatralnej, pracy w teatrze i tworzeniu własnej drogi, kiedy branża nie podsuwa gotowych scenariuszy. A przy okazji dostajesz też kilka historii, które zostają w głowie na dłużej niż refren “Orki z Majorki” 😉
Podsumowanie
- Odcinek podcastu “Dobrze powiedziane” z Janem Jurkowskim to szczera rozmowa o tym, jak naprawdę wygląda droga do szkoły teatralnej – bez mitów o przypadkach.
- Aktor opowiada o studiach, pierwszych latach po dyplomie i o tym, dlaczego samo ukończenie szkoły nie gwarantuje zawodowego startu.
- W rozmowie Audioteki pojawia się wątek zarobków w teatrze, negocjacji stawek i realiów pracy aktora repertuarowego oraz gościnnego.
- Jan Jurkowski dzieli się doświadczeniem tworzenia własnych projektów (GF Darwin, “Foliarze”) jako sposobu na sprawczość i niezależność.
- Podcast porusza też tematy perfekcjonizmu, ojcostwa i godzenia życia prywatnego z pracą sceniczną – pokazując aktorstwo od bardzo ludzkiej strony.
