Jednego dnia kartkówka, drugiego walka z robotami, a chwilę później podróż w czasie albo próba uratowania świata. „Felix, Net i Nika” od początku łączyło rzeczywistość polskiej szkoły z fantastyką naukową, przygodą, humorem i technologią. Pierwszy tom ukazał się w 2004 roku, ale tematy takie jak sztuczna inteligencja, automatyzacja czy relacja człowieka z maszyną brzmią dziś jeszcze bardziej aktualnie niż wtedy. W Audiotece można znaleźć kilkanaście godzin przygód trojga przyjaciół – pierwsze części w interpretacji Grzegorza Damięckiego, a kolejne czytane przez Janusza Zadurę.
Czego dowiesz się z artykułu?
- Kim są Felix, Net i Nika;
- dlaczego seria Rafała Kosika łączy science fiction z bardzo zwyczajną szkolną codziennością;
- jak ważne miejsce zajmują w niej roboty i sztuczna inteligencja;
- dlaczego bohaterowie dorastają razem ze swoją publicznością;
- które części serii są dostępne w Audiotece;
- od którego audiobooka najlepiej zacząć słuchanie.
Najpierw szkoła, potem ratowanie świata
Pierwszy tom serii Rafała Kosika, „Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi”, ukazał się w listopadzie 2004 roku. Bohaterami byli trzynastolatkowie rozpoczynający naukę w warszawskim gimnazjum: Felix Polon, Net Bielecki i Nika Mickiewicz.
Właśnie to odróżnia cykl od wielu innych historii science fiction dla młodszych odbiorców. Bohaterowie nie zaczynają jako wybrańcy przeznaczeni do ocalenia wszechświata – najpierw muszą odnaleźć się w nowej szkole, poznać klasę, nauczycieli, szkolnych łobuzów i… siebie nawzajem. Dopiero na tę codzienność nakładają się znacznie bardziej niezwykłe wydarzenia. Pojawiają się roboty, sztuczna inteligencja, duchy, zaawansowane wynalazki, zagadki, spiski i technologie, których działanie potrafi wymknąć się spod kontroli.
W kolejnych tomach bohaterowie mierzą się między innymi z:
- podróżami w czasie,
- zagrożeniami związanymi ze sztuczną inteligencją,
- buntującymi się maszynami,
- sytuacjami, w których stawką przestaje być ocena z kartkówki, a zaczyna przyszłość znacznie większej liczby osób.
To jedna z najważniejszych przyczyn popularności serii. Nawet gdy Felix, Net i Nika trafiają w najbardziej nieprawdopodobną sytuację, nadal pozostają uczniami, którzy mają rodziców, szkolne obowiązki, sympatie, kłótnie i problemy charakterystyczne dla dorastania.
Felix buduje, Net programuje, Nika potrafi coś, czego technologia nie wyjaśni
Każdy z trójki głównych bohaterów wnosi do zespołu coś zupełnie innego.
- Felix ma techniczny umysł. Konstrukcje, mechanizmy i wynalazki są jego naturalnym środowiskiem, a zamiast czekać na gotowe rozwiązanie, woli je po prostu zbudować. Jego zainteresowania sprawiają, że technologia w serii nie jest abstrakcyjnym elementem dekoracji – można ją rozkręcić, naprawić, ulepszyć albo przypadkiem doprowadzić do katastrofy.
- Net jest związany ze światem komputerów, programowania i informacji. W jego otoczeniu pojawia się też Manfred – sztuczna inteligencja, która z czasem staje się czymś znacznie bardziej interesującym niż zwykły program komputerowy.
- Nika wprowadza natomiast do świata serii element trudniejszy do zamknięcia w naukowych równaniach. Posiada zdolności paranormalne, a jej obecność pozwala Kosikowi zestawiać technologię z tym, czego nauka nie potrafi jeszcze łatwo wytłumaczyć.
Taki podział nie oznacza jednak, że bohaterowie zostają sprowadzeni do swoich umiejętności. Najważniejsza jest ich przyjaźń – czasem zgodna, czasem pełna drobnych konfliktów, ale oparta na tym, że każde z nich uzupełnia pozostałą dwójkę. Dzięki temu seria może płynnie przechodzić od historii technologicznej do przygodowej, od tajemnicy do komedii, a później wrócić do zupełnie zwyczajnej rozmowy na szkolnym korytarzu.
Podróże w czasie, alternatywne scenariusze i świat większy z każdym tomem
Seria szybko przestała ograniczać się do jednego rodzaju przygody. Już „Felix, Net i Nika oraz Teoretycznie Możliwa Katastrofa” wysyła bohaterów w podróż, w której ważnym elementem staje się przemieszczanie w czasie.
To właśnie ten tom doczekał się w 2012 roku pełnometrażowej ekranizacji. Film wyreżyserował Wiktor Skrzynecki, a w role głównych bohaterów wcielili się Kamil Klier, Maciej Stolarczyk i Klaudia Łepkowska.
Kolejne książki rozwijają świat jeszcze szerzej.
- „Pałac Snów” bawi się granicą między rzeczywistością a tym, co dzieje się w ludzkim umyśle.
- „Pułapka Nieśmiertelności” ponownie wykorzystuje technologię do postawienia większych pytań.
- „Orbitalny Spisek” i jego kontynuacja przenoszą historię na jeszcze większą skalę,
- a „Zero Szans” wyprowadza bohaterów daleko poza dobrze znaną Warszawę.
Kolejne części nie sprawiają wrażenia powtarzania jednego schematu. Raz ważniejszy jest thriller technologiczny, innym razem podróż, tajemnica, science fiction, historia z dreszczykiem albo relacje między bohaterami. Seria zmienia gatunkowe proporcje, nie tracąc własnego charakteru.
Bohaterowie, których można polubić
Fantastyczne wydarzenia w „Felixie, Necie i Nice” rozgrywają się w świecie łatwym do rozpoznania dla polskiego czytelnika. Warszawa, polska szkoła, rodzice, nauczyciele, sprawdziany, wycieczki klasowe i charakterystyczny szkolny humor – nawet najbardziej nieprawdopodobna technologia funkcjonuje obok codzienności, którą młody odbiorca zna z własnego życia.
To istotna różnica wobec wielu popularnych serii fantasy i science fiction dla młodzieży. Czytelnik nie musi najpierw nauczyć się geografii wymyślonego kontynentu czy zasad odległej cywilizacji. Wchodzi do rzeczywistości, którą zna, a dopiero później odkrywa, że za szkolnymi drzwiami może czekać robot, sztuczna inteligencja albo kolejna tajemnica.
Równie ważny jest humor. Rafał Kosik często buduje go na dialogach, absurdach szkolnego życia i reakcjach bohaterów na sytuacje, które w innych historiach zostałyby potraktowane ze śmiertelną powagą.
Efekt? Cykl nie ma nic wspólnego z ciężkim science fiction dla młodzieży. Mówi o technologii i odpowiedzialności, a chwilę później wraca do pomysłu dyrektora szkoły, którego realizacja sama w sobie może być źródłem katastrofy.
Seria dorasta razem z bohaterami
Pierwszy tom przedstawia bohaterów jako trzynastolatków, ale seria nie zatrzymuje ich na zawsze w tej samej klasie. Z kolejnymi częściami zmieniają się nie tylko zagrożenia, lecz także relacje między Felixem, Netem i Niką. Coraz więcej miejsca zajmują uczucia, samodzielność, konsekwencje decyzji i pytania dotyczące przyszłości.
„Felix, Net i Nika” może działać w związku z tym jednocześnie na kilku poziomach.
→ Młodszy odbiorca przychodzi po przygodę, wynalazki i humor.
→ Starszy może zwrócić większą uwagę na relacje, etyczne pytania związane z technologią czy społeczne konsekwencje świata przedstawionego.
Pierwsza książka zdobyła tytuł Książki Roku 2005 Polskiej Sekcji IBBY, a sam cykl przez lata wyrósł daleko poza pojedynczą powieść. To już nie jednorazowy sukces, ale rozbudowane uniwersum, do którego czytelnicy wracają wraz z kolejnymi etapami życia bohaterów.
„Felix, Net i Nika” w Audiotece – od czego zacząć?
Najprostsza odpowiedź? Od początku. „Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi” to najlepszy punkt wejścia, bo pozwala zobaczyć, jak rodzi się przyjaźń całej trójki, poznać Manfreda i zrozumieć, skąd biorą się zainteresowania oraz umiejętności bohaterów.
W aktualnej kolekcji Audioteki można znaleźć:
| Audiobook | Lektor |
| „Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi” | Grzegorz Damięcki |
| „Felix, Net i Nika oraz Teoretycznie Możliwa Katastrofa” | Grzegorz Damięcki |
| „Felix, Net i Nika oraz Pałac Snów” | Grzegorz Damięcki |
| „Felix, Net i Nika oraz Pułapka Nieśmiertelności” | Grzegorz Damięcki |
| „Felix, Net i Nika oraz Zero Szans” | Janusz Zadura |
| „Felix, Net i Nika oraz Zero Szans 2. Inne Jutro” | Janusz Zadura |
| „Felix, Net i Nika oraz Koniec Świata Jaki Znamy” | Janusz Zadura |
| „Felix, Net i Nika oraz Orbitalny Spisek” | Janusz Zadura |
| „Felix, Net i Nika oraz Orbitalny Spisek 2. Mała Armia” | Janusz Zadura |
| „Felix, Net i Nika oraz Trzecia Kuzynka” | Janusz Zadura |
| „Felix, Net i Nika oraz Bunt Maszyn” | Janusz Zadura |
FAQ
O czym jest seria „Felix, Net i Nika” Rafała Kosika?
„Felix, Net i Nika” opowiada o trójce warszawskich nastolatków, którzy łączą zwyczajne życie szkolne z niezwykłymi przygodami związanymi między innymi z robotami, sztuczną inteligencją, podróżami w czasie, tajemnicami i zjawiskami paranormalnymi.
Od której części najlepiej zacząć serię „Felix, Net i Nika”?
Serię najlepiej rozpocząć od „Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi”. To pierwszy tom, w którym Felix, Net i Nika poznają się i tworzą przyjaźń będącą podstawą kolejnych historii.
Kto czyta audiobooki „Felix, Net i Nika” w Audiotece?
Pierwsze dostępne części serii w Audiotece czyta Grzegorz Damięcki, natomiast w późniejszych audiobookach narrację przejmuje Janusz Zadura.
Czy „Felix, Net i Nika” to seria science fiction?
„Felix, Net i Nika” jest serią młodzieżową mocno wykorzystującą science fiction, ale łączy je z przygodą, humorem, opowieścią szkolną, tajemnicą, fantastyką i wątkami dotyczącymi dorastania.
Czy „Felix, Net i Nika” doczekało się ekranizacji?
Ekranizacji doczekał się drugi tom serii – „Felix, Net i Nika oraz Teoretycznie Możliwa Katastrofa”. Film w reżyserii Wiktora Skrzyneckiego miał premierę w 2012 roku, a scenariusz współtworzył Rafał Kosik.
