Dlaczego dorośli ciągle nie mają czasu? Czy można przestać się bać ciemności? Co właściwie oznacza sprawiedliwość? Åsa Lind potrafi z najprostszych dziecięcych pytań stworzyć mądre, zabawne i zaskakujące historie. Największą popularność przyniósł jej „Piaskowy Wilk” – opowieści o Karusi i niezwykłym przyjacielu z plaży, które w Polsce stały się również szkolną lekturą. W Audiotece znajdziesz wszystkie trzy części cyklu oraz „Ekspedycję Elliki Tomson”.
Czego dowiesz się z artykułu?
- Kim jest Åsa Lind;
- dlaczego „Piaskowy Wilk” zdobył taką popularność;
- w jakiej kolejności słuchać historii Karusi;
- o czym jest „Ekspedycja Elliki Tomson”;
- jakie inne książki autorki ukazały się po polsku.
Kim jest Åsa Lind?
Åsa Lind to szwedzka autorka literatury dziecięcej, urodzona w 1958 roku. Pisze przede wszystkim o dzieciach, które próbują samodzielnie zrozumieć świat i nie boją się zadawać trudnych pytań.
W Polsce jej nazwisko kojarzy się przede wszystkim z „Piaskowym Wilkiem”. Pierwszy tom ukazał się u nas w 2007 roku i szybko zdobył popularność. Dziś jest również lekturą dla klas I-III, choć opowiadania świetnie sprawdzają się już u przedszkolaków.
Lind zdobyła później również Kulla-Gulla-priset w 2014 roku, a w 2019 roku wraz z ilustratorką Joanną Hellgren ponownie otrzymała nominację do Augustpriset – tym razem za książkę obrazkową „Tiger, Tiger, Tiger”.
Nagrody mówią jednak tylko część prawdy o jej pisaniu. Znacznie lepiej wyjaśnia je sposób, w jaki autorka podchodzi do dzieci: nie traktuje ich pytań jak czegoś naiwnego, co dorosły powinien szybko skwitować prostą odpowiedzią. Pozwala bohaterom zastanawiać się, zmieniać zdanie i dochodzić do własnych wniosków. Takie tematy jak strach, samotność, śmierć, przyjaźń czy upływ czasu pojawiają się u Lind naturalnie, często obok bardzo zwyczajnych spraw: komarów, siniaków, czerwonych kaloszy czy rodziców, którzy akurat nie mają czasu.
„Piaskowy Wilk” – przyjaciel, z którym można porozmawiać o wszystkim
Karusia mieszka niedaleko morza. Kiedy rodzice są zajęci albo w jej głowie pojawia się ważne pytanie, idzie na plażę. Tam czeka Piaskowy Wilk – słonecznożółty, dziki, radosny i podobno co najmniej tak stary jak gwiazdy. Najważniejsze jest jednak to, że zawsze ma dla Karusi czas.
Wspólnie zastanawiają się nad światem, próbują zrozumieć zachowania dorosłych i oswajają rzeczy, które mogą wydawać się dziecku trudne. Piaskowy Wilk nie podaje gotowych definicji. Czasem odpowiada żartem, czasem opowieścią, a czasem pomaga Karusi samodzielnie dojść do wniosku.
Cały cykl składa się z 45 opowiadań podzielonych na trzy książki. W wersji papierowej wydano je również razem jako „Raz, dwa, trzy, Piaskowy Wilk”.
„Piaskowy Wilk”
Od tej części najlepiej zacząć. Karusia poznaje swojego niezwykłego przyjaciela, a kolejne spotkania prowadzą ich do rozmów m.in. o odwadze, wszechświecie, języku i ciemności.
„Piaskowy Wilk i ćwiczenia z myślenia”
W drugim tomie pytania Karusi robią się jeszcze ciekawsze. Bohaterka zastanawia się m.in. nad miłością, czasem, rzeczywistością, ogniem i śmiercią. Tytuł świetnie oddaje sposób pisania Lind: myślenie nie jest tutaj szkolnym obowiązkiem, ale przygodą.
„Piaskowy Wilk i prawdziwe wymysły”
Trzecia część podejmuje tematy związane m.in. ze sprawiedliwością, samodzielnością, zmianą zdania, pogrzebem czy nocowaniem poza domem. Karusia trochę dorasta, ale na szczęście wcale nie przestaje pytać. Ten audiobook także czyta Beata Jewiarz.
„Ekspedycja Elliki Tomson” – wielkie odkrycia bez wyjeżdżania z domu
Åsa Lind stworzyła też inną dociekliwą bohaterkę. Ellika Tomson mieszka na siódmym piętrze najbardziej niebieskiego bloku przy ulicy Trębackiej i dostaje w szkole zadanie napisania tekstu o słynnym odkrywcy. Pisanie niespecjalnie ją pociąga. Znacznie ciekawszy okazuje się pomysł sąsiada: zamiast opisywać cudze wyprawy, Ellika może zorganizować własną.
Dziewczynka bierze notes i zaczyna odwiedzać mieszkańców swojego bloku. Szybko odkrywa, że nie trzeba jechać na koniec świata, żeby spotkać fascynujących ludzi i usłyszeć niezwykłe historie.„Ekspedycja Elliki Tomson” jest polecana dzieciom w wieku około 6–11 lat. Audiobook czyta Lidia Sadowa.
Nie tylko audiobooki. „Chusta babci” to jedna z najważniejszych polskich książek Åsy Lind
W Polsce ukazała się również „Chusta babci”, ilustrowana przez Joannę Hellgren. To krótka książka obrazkowa o dwojgu dzieciach, które podczas rodzinnego spotkania próbują znaleźć spokojne miejsce do myślenia.
Ich babcia jest ciężko chora, w domu panuje napięcie, a dorośli nie bardzo potrafią rozmawiać z najmłodszymi o tym, co się dzieje. Dzieci chowają się więc pod chustą babci i tworzą własną przestrzeń do rozmowy o życiu, chorobie i śmierci. To temat trudny, ale Lind prowadzi go bez straszenia i bez nachalnego tłumaczenia dziecku, co powinno czuć.
Dlaczego warto posłuchać Åsy Lind z dzieckiem?
Książki Lind są krótkie, dialogowe i bardzo dobrze nadają się do wspólnego słuchania. Szczególnie historie Karusi można łatwo podzielić na pojedyncze opowiadania – jedno przed snem, kilka podczas podróży albo wtedy, gdy po prostu jest ochota na krótką historię.
Co ważniejsze, te audiobooki często dają pretekst do dalszej rozmowy. Dziecko może po wysłuchaniu zapytać o śmierć, strach, niesprawiedliwość albo zachowanie dorosłych. I nie zawsze trzeba od razu znać idealną odpowiedź.
Piaskowy Wilk też nie zawsze ją zna.
FAQ
Kim jest Åsa Lind?
Åsa Lind to szwedzka autorka książek dla dzieci, najbardziej znana w Polsce z serii o Karusi i Piaskowym Wilku.
W jakiej kolejności słuchać książek o Piaskowym Wilku?
Najlepiej kolejno: „Piaskowy Wilk”, „Piaskowy Wilk i ćwiczenia z myślenia” oraz „Piaskowy Wilk i prawdziwe wymysły”. Wszystkie trzy części razem zawierają 45 opowiadań.
Dla jakiego wieku jest „Piaskowy Wilk”?
„Piaskowy Wilk” jest polecany już dzieciom od około 3. roku życia, a pierwszy tom znajduje się również wśród lektur dla klas I-III.
Jakie książki Åsy Lind ukazały się po polsku?
Do najważniejszych polskich wydań należą trzy tomy „Piaskowego Wilka”, „Raz, dwa, trzy, Piaskowy Wilk”, „Ekspedycja Elliki Tomson” oraz „Chusta babci”.
Jakie audiobooki Åsy Lind są dostępne w Audiotece?
W Audiotece znajdziesz trzy części „Piaskowego Wilka” oraz „Ekspedycję Elliki Tomson”. Historie Karusi czyta Beata Jewiarz, a „Ekspedycję Elliki Tomson” – Lidia Sadowa.
