Szczepan Twardoch został laureatem Nagrody Literackiej Nike 2026 za powieść „Null”. Podczas gali, która odbyła się w niedzielę 4 października w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie, pisarz odebrał zarówno wyróżnienie przyznane przez jury, jak i wcześniej ogłoszoną Nike Czytelników. To pierwsza główna Nagroda Literacka Nike w jego dorobku. Czytelniczki i czytelnicy „Gazety Wyborczej” wybrali najlepszą książkę spośród siedmiu tytułów nominowanych do Nagrody Literackiej Nike 2026. Najwięcej głosów otrzymał „Null” Szczepana Twardocha, wydany w 2025 roku przez oficynę Marginesy. W niedzielny wieczór wybór publiczności potwierdziło jury konkursu, uznając powieść za najlepszą polską książkę minionego roku. Tym samym Twardoch zakończył jubileuszową, 30. edycję Nike z dwoma wyróżnieniami.

Spis treści

Szczepan Twardoch laureatem Nike 2026

Podczas gali pisarz podkreślił, że „Null” zajmuje szczególne miejsce w jego twórczości.

– To moja najważniejsza książka. Napisałem ją po to, żeby mówić prawdę, bo po to jest literatura – powiedział, odbierając nagrodę.

Przewodniczący jury Witold Bereś zaznaczył natomiast, że o zwycięstwie powieści nie zdecydowała wyłącznie aktualność podejmowanego tematu. Jurorzy docenili jej wartość literacką, bezkompromisowy język oraz sposób przedstawienia współczesnej wojny, w której coraz większą rolę odgrywają technologia, drony i nieustanne poczucie zagrożenia.

Laureat otrzymał statuetkę zaprojektowaną przez Gustawa Zemłę oraz 100 tys. zł.

O czym jest „Null”?

Bohaterem powieści jest Koń, ponadczterdziestoletni historyk mieszkający w Warszawie. Po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji na Ukrainę w lutym 2022 roku porzuca dotychczasowe życie i wyrusza na front.

Nie jest jednak typowym bohaterem wojennym, a jego decyzja nie wynika wyłącznie z potrzeby walki w słusznej sprawie. Twardoch stopniowo odsłania motywacje postaci, zmuszając czytelnika do zastanowienia się, dlaczego człowiek dobrowolnie zbliża się do śmierci i czy można uczestniczyć w wojnie, która formalnie nie jest jego wojną.

Tytułowy „null” oznacza najbardziej wysuniętą strefę frontu – przestrzeń bezpośredniej walki, w której rozgrywa się znaczna część powieści. To miejsce nieustannego zagrożenia, strachu przed dronami, narastającej paranoi i emocjonalnego wyobcowania.

„Null” nie jest jednak wyłącznie opowieścią o działaniach militarnych. To również książka o męskości, przemocy, odpowiedzialności i poszukiwaniu sensu w rzeczywistości, w której dotychczasowe reguły przestały obowiązywać.

Powieść powstała między innymi na podstawie doświadczeń autora zdobytych podczas wyjazdów do Ukrainy oraz rozmów prowadzonych z żołnierzami. Twardoch wykorzystał również notatki sporządzone w Kijowie po powrocie z Donbasu.

Twardoch z podwójnym zwycięstwem

Nike Czytelników towarzyszy głównej Nagrodzie Literackiej Nike, ale oba wyróżnienia przyznawane są niezależnie. O pierwszym decyduje publiczność, natomiast laureata głównego konkursu wybiera jury.

W 2026 roku oba werdykty okazały się zgodne. „Null” zdobył najwięcej głosów czytelników, a następnie przekonał jurorów obradujących przed niedzielną galą. Rok wcześniej podobnego podwójnego zwycięstwa dokonała Eliza Kącka, nagrodzona za książkę „Wczoraj byłaś zła na zielono”.

Dla Twardocha jest to pierwsza główna Nagroda Literacka Nike i druga Nike Czytelników. Poprzednio publiczność wyróżniła go w 2013 roku za powieść „Morfina”. Główną nagrodę otrzymała wówczas Joanna Bator za książkę „Ciemno, prawie noc”.

Pojawiające się w niektórych zestawieniach informacje, że Nike Czytelników zdobył także „Król”, są błędne. W 2017 roku wyróżnienie publiczności otrzymał Stanisław Łubieński za „Dwanaście srok za ogon”.

Kto znalazł się w finale Nike 2026?

Tegoroczna finałowa siódemka reprezentowała różne gatunki literackie – od powieści i opowiadań przez reportaż i biografię aż po poezję. O główną Nagrodę Literacką Nike 2026 rywalizowali:

Anna Bikont – „Nie koniec, nie początek. Powojenne wybory polskich Żydów”,
Dorota Grabek – „Zmartwychwstanki”,
Krzysztof Łapiński – „Najmądrzejszy. Biografia Sokratesa”,
Weronika Murek – „Urodziny”,
Justyna Kulikowska – „Wnyki dla światła”,
Zyta Rudzka – „Tylko durnie żyją do końca”,
Szczepan Twardoch – „Null”.

Każda z nominowanych książek proponuje zupełnie inne spojrzenie na człowieka, historię i współczesność. Dzięki temu decyzja jury może pozostać zagadką aż do ostatnich minut przed ogłoszeniem werdyktu.

Pierwsza główna Nike w dorobku Twardocha

Szczepan Twardoch był wcześniej trzykrotnie nominowany do głównej Nagrody Literackiej Nike: za „Morfinę”, „Dracha” oraz „Królestwo”. Dopiero „Null” przyniósł mu zwycięstwo w konkursie jury.

Werdykt potwierdza wyjątkową pozycję książki w najnowszej polskiej literaturze. Powieść zdobyła uznanie zarówno profesjonalnych jurorów, jak i szerokiej publiczności, stając się jednym z najgłośniejszych tytułów 2025 roku.

Po zakończeniu gali nie ma już wątpliwości: Szczepan Twardoch jest największym zwycięzcą Nike 2026, a „Null” opuszcza konkurs z dwoma najważniejszymi wyróżnieniami.