Dziś Klara ma twarz Izy Kuny, przyjaciół granych przez Katarzynę Warnke i Piotra Adamczyka, skomplikowaną relację z Aleksem w interpretacji Adama Woronowicza i drugi sezon własnego serialu. Zanim jednak trafiła na ekran, przez lata była przede wszystkim bohaterką literacką. Kuna wymyśliła ją jako kobietę tuż przed czterdziestką, która nie ma ani poukładanego związku, ani dzieci, ani przekonania, że życie zmierza dokładnie tam, dokąd powinno. Ma za to żonatego kochanka, toksyczną relację z matką, wiernych przyjaciół, czarnego kota, cięty język i zadziwiającą zdolność do podnoszenia się po kolejnych katastrofach. Właśnie od książki „Klara” z 2010 roku zaczął się fenomen, który szesnaście lat później nadal rozwija się na ekranie. A w Audiotece można wrócić do jego źródła – tym bardziej że obie historie czyta sama Iza Kuna.
Czego dowiesz się z artykułu?
- Kiedy Iza Kuna stworzyła Klarę i jak długo bohaterka czekała na ekranizację;
- kim właściwie jest Klara i dlaczego trudno pomylić ją z klasyczną bohaterką komedii romantycznej;
- jak książka zmieniła się w serial;
- dlaczego pierwszy sezon można uznać za rzeczywisty sukces, a nie tylko głośną premierę;
- co przyniósł powrót „Klary” w 2026 roku;
- czym różnią się „Klara” i „Klara jedzie na pogrzeb”;
- dlaczego audiobooki czytane przez samą autorkę są ciekawym sposobem poznania tej postaci.
Debiutancka powieść aktorki
Historia, która obecnie “żyje” jako serial, zaczęła się znacznie wcześniej niż ekranowa premiera w 2024 roku. „Klara” była prozatorskim debiutem popularnej aktorki Izy Kuny i po raz pierwszy ukazała się 10 listopada 2010 roku. Powieść liczyła niespełna 300 stron i od początku była pomyślana jako słodko-gorzki portret kobiety, której życie kompletnie nie przypomina uporządkowanej opowieści o odnalezieniu miłości i szczęścia.
Klara ma 39 lat, kredyt hipoteczny, żonatego kochanka Aleksa, czarnego kota, przyjaciółkę Wronkę i matkę, z którą każda rozmowa może zamienić się w emocjonalne pole minowe. Pije za dużo, ufa farmakologii bardziej niż prawdopodobnie powinna, kocha ludzi, którzy ją zawodzą, i sama również potrafi zachowywać się w sposób trudny do obrony. To bohaterka, która jednocześnie chce żyć i ma wszystkiego serdecznie dość – śmiech jest więc w tej historii stale podszyty samotnością, lękiem i brakiem porozumienia.
„Klara” nigdy nie była klasyczną historią o singielce czekającej, aż pojawi się właściwy mężczyzna i naprawi jej życie. Kuna stworzyła postać, która sama jest źródłem części własnych katastrof. Można ją lubić, irytować się na nią, współczuć jej i kilka stron później zastanawiać się, dlaczego znowu zrobiła dokładnie to, czego robić nie powinna. Ta niejednoznaczność okazała się jednym z fundamentów późniejszej ekranizacji.
Dlaczego Klara nie jest polską Bridget Jones w prostym przebraniu?
Porównanie nasuwa się niemal automatycznie: samotna kobieta, wielkie miasto, problemy uczuciowe, alkohol, przyjaciele i spora dawka autoironii. Tyle że u Kuny romantyczna komedia bardzo szybko zaczyna pękać.
Klara nie jest bohaterką, której nieporadność ma jedynie dostarczać uroczych gagów przed szczęśliwym finałem. Jej romans z Aleksem trwa latami, mimo że mężczyzna ma żonę i nie potrafi podjąć ostatecznej decyzji. Relacja z matką nie jest zabawną różnicą pokoleń, ale jednym ze źródeł jej emocjonalnych problemów. Nawet przyjaźń, która daje Klarze poczucie bezpieczeństwa, rozgrywa się w świecie ludzi równie pogubionych jak ona.
Właśnie dlatego książkę można czytać jednocześnie jako komedię i jako pastisz opowieści, które obiecują, że dojrzałe życie da się w końcu „poukładać”. To pozornie zabawna historia, pod którą kryje się opowieść o braku porozumienia, samotności i współczesnych obyczajach.
Kuna nie próbuje przy tym swojej bohaterki uszlachetnić. Klara przeklina, podejmuje złe decyzje, wraca do mężczyzny, od którego zamierzała odejść, obraża się, przesadza i dramatyzuje. Dzięki temu jej największym atutem staje się właśnie brak gładkości. Nie przypomina postaci stworzonej po to, aby widz lub czytelnik chciał natychmiast się z nią utożsamić. Przypomina raczej kogoś, kogo można znać – albo kogoś, kim czasami, w znacznie mniej efektownych chwilach, sami bywamy.
“Klara” czternaście lat później
Droga od powieści do ekranu była wyjątkowo długa. Serialowa „Klara” zadebiutowała 22 marca 2024 roku (czyli niemal czternaście lat po premierze książki) w Player. Scenariusz na podstawie powieści przygotował Marek Modzelewski, a reżyserem został Łukasz Jaworski. Iza Kuna znalazła się natomiast w niezwykłej sytuacji: była jednocześnie autorką literackiego pierwowzoru, odtwórczynią głównej roli i producentką kreatywną projektu.
To bardzo istotne dla charakteru adaptacji. Klara nie została przejęta przez zupełnie nową ekipę i zinterpretowana bez udziału osoby, która ją stworzyła. Kuna mogła dosłownie wejść w skórę własnej bohaterki, a później współdecydować o tym, w jaki sposób jej świat zostanie przeniesiony na ekran.
W serialu Wronkę gra Katarzyna Warnke, Wojtka – Piotr Adamczyk, a Aleksa, żonatego prawnika od lat pozostającego w relacji z Klarą, Adam Woronowicz. Matkę Klary zagrała Iwona Bielska, a jednym z najbardziej przewrotnych pomysłów ekranizacji stało się uczynienie kota Gerarda pełnoprawną postacią, której głosu i osobowości użycza Eryk Kulm.
Sukces „Klary” nie skończył się na tygodniu premiery
Określenie serialu mianem fenomenu ma w tym przypadku całkiem konkretne podstawy. Według TVN pierwszy, ośmioodcinkowy sezon przez wiele tygodni utrzymywał się na pierwszym miejscu serwisu online tego kanału. Kiedy później trafił do Max, znalazł się również wśród najchętniej oglądanych produkcji serwisu.
Historia wyszła następnie poza Polskę. W sierpniu 2024 roku „Klara” zadebiutowała w hiszpańskim Max.. To ciekawe także z punktu widzenia samej konstrukcji bohaterki. Klara jest bardzo mocno osadzona w polskiej obyczajowości – w sposobie mówienia, relacjach rodzinnych i charakterystycznym czarnym humorze – ale problemy, wokół których zbudowano jej historię, są znacznie bardziej uniwersalne. Co zrobić z życiem, kiedy dawno przestało przypominać plan, który człowiek miał dla siebie dwadzieścia lat wcześniej? Czy można przestać powtarzać te same błędy? I czy miłość naprawdę rozwiązuje problemy, czy czasami staje się jednym z nich?
W tych pytaniach łatwo rozpoznać siebie niezależnie od tego, czy akcja rozgrywa się w Warszawie, Madrycie czy gdziekolwiek indziej.
W 2026 roku Klara wróciła. Tym razem z „Rewolucją”
Sukces pierwszej serii nie pozostał bez dalszego ciągu. 7 sierpnia 2026 roku w HBO Max rozpoczęła się premiera drugiego sezonu zatytułowanego „Klara. Rewolucja”. Nowe epizody ukazują się co tydzień; sezon liczy osiem odcinków, a finał zaplanowano na 25 września.
Tym razem życie bohaterki komplikuje się także za sprawą powrotu nieobecnego wcześniej ojca, Władysława. Do mieszkania Klary ponownie wkracza również Aleks, który próbuje postawić wszystko na miłość, ale – zgodnie z logiką tego świata – jego deklaracje wcale nie rozwiązują automatycznie wieloletniego bałaganu. Zmiany dotyczą też Wronki i Wojciecha, dzięki czemu drugi sezon nie ogranicza się wyłącznie do dalszego ciągu romansu głównej bohaterki.
Wracają Iza Kuna, Katarzyna Warnke, Adam Woronowicz, Piotr Adamczyk, Iwona Bielska i Eryk Kulm. Do obsady dołączyli między innymi Joachim Lamża, Aleksandra Konieczna i Bartosz Porczyk. Kuna ponownie pełni funkcję producentki kreatywnej, a serial w dalszym ciągu reżyseruje Łukasz Jaworski.
Warto przy tym uważać na jedno uproszczenie: drugi sezon serialu i druga książka o Klarze nie są po prostu tym samym dziełem w dwóch formatach. Ekranowa historia rozwijana jest przez Marka Modzelewskiego i ekipę serialu, natomiast literacką kontynuację Kuna napisała kilka lat wcześniej. Oba światy wychodzą od tej samej bohaterki, ale warto poznawać je jako osobne rozwinięcia jej historii.
„Klara jedzie na pogrzeb”, czyli literacki powrót
Na literacki powrót bohaterki czytelnicy czekali jedenaście lat. „Klara jedzie na pogrzeb” ukazała się w 2021 roku i jest oficjalną kontynuacją pierwszej powieści.
Już sam tytuł sugeruje zmianę temperatury opowieści. Humor nadal pozostaje ważny, ale coraz wyraźniej widać, że dowcip jest u Klary sposobem oswajania znacznie trudniejszych emocji. Bohaterka chciałaby zatrzymać czas, nie starzeć się, wciąż wierzyć w kolejne nowe początki i mieć obok siebie tych samych ludzi. Równocześnie coraz bardziej musi mierzyć się z dzieciństwem, relacją z matką, samotnością, przemijaniem oraz pytaniem, skąd właściwie bierze się jej głód miłości.
Jeśli pierwsza „Klara” była przede wszystkim portretem trzydziestodziewięcioletniej kobiety, której rzeczywistość nie pasuje do społecznego scenariusza dorosłości, druga książka mocniej przygląda się temu, dlaczego Klara jest właśnie taka. Zamiast prostego „co będzie dalej?” pojawia się więc pytanie o przeszłość i rodzinne emocje, które człowiek potrafi nosić ze sobą przez dekady.
Dzięki temu bohaterka także literacko dojrzewa razem z odbiorcami. Problemem nie jest już wyłącznie to, czy Aleks wreszcie wybierze Klarę. Znacznie ważniejsze staje się pytanie, czy ona sama potrafi przestać uzależniać własne szczęście od tego, kto ją wybierze.
Posłuchaj „Klary” przed seansem – w Audiotece czyta ją sama Iza Kuna
W przypadku wielu ekranizacji audiobook jest po prostu inną formą poznania książkowego pierwowzoru. Tutaj sytuacja jest znacznie ciekawsza, ponieważ Klara od początku do końca mówi głosem swojej twórczyni.
Audiobook „Klara” trwa 5 godzin i 58 minut, a jego jedyną lektorką jest Iza Kuna, dzięki czemu możesz zrobić coś, co przy adaptacjach zdarza się rzadko: najpierw usłyszeć, jak sama autorka interpretuje rytm zdań, ironię, złość i autoironiczne komentarze swojej bohaterki, a później zobaczyć, jak przenosi tę samą postać do serialu.
W Audiotece dostępna jest także „Klara jedzie na pogrzeb”. Nagranie trwa 6 godzin i 19 minut i ponownie czyta je Iza Kuna. Audiobook również znajduje się obecnie w Audioteka Klub.
FAQ
Na podstawie jakiej książki powstał serial „Klara”?
Pierwszy sezon serialu powstał na podstawie powieści „Klara” Izy Kuny, wydanej po raz pierwszy w 2010 roku. Scenariusz ekranizacji napisał Marek Modzelewski.
Kto czyta audiobook „Klara”?
Audiobook czyta sama Iza Kuna, czyli autorka książki i odtwórczyni tytułowej roli w serialu. Nagranie trwa 5 godzin i 58 minut.
Czy „Klara jedzie na pogrzeb” jest kontynuacją „Klary”?
Tak. „Klara jedzie na pogrzeb” ukazała się w 2021 roku i jest literacką kontynuacją pierwszej powieści. W Audiotece audiobook trwa 6 godzin i 19 minut, a czyta go Iza Kuna.
Gdzie posłuchać książek Izy Kuny o Klarze?
Audiobooki „Klara” oraz „Klara jedzie na pogrzeb” są dostępne w Audiotece, a obecnie oba można znaleźć również w ramach Audioteka Klub. Pierwsza część należy dodatkowo do kolekcji „Posłuchaj, zanim obejrzysz”.
Kiedy pojawił się drugi sezon serialu „Klara”?
Drugi sezon, zatytułowany „Klara. Rewolucja”, rozpoczął premierę 7 sierpnia 2026 roku w HBO Max. Seria liczy osiem odcinków publikowanych co tydzień, a finał zaplanowano na 25 września.
