Audioteka na 51. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni Audioteka na 51. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni

Opowieść potrzebuje człowieka, czyli Audioteka na 51. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni z deklaracją „Human First” 

Audioteka została partnerem Gdynia Industry podczas 51. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. W tym roku zaprosi do rozmowy o przyszłości twórczości w czasach AI poprzez deklarację „Human First” i specjalny spot z udziałem Mateusza Damięckiego, Katarzyny Warnke, Piotra Polaka i Matyldy Giegżno. 

Audioteka na 51. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni stawia na twórców

Rozwój sztucznej inteligencji coraz mocniej wpływa na sposób, w jaki powstają treści. Wraz z nowymi możliwościami pojawiają się jednak pytania o granice wykorzystania technologii w kulturze i ochronę pracy twórców. Audioteka podejmie ten temat podczas tegorocznego Gdynia Industry, branżowej części 51. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. 

Punktem wyjścia będzie deklaracja „Human First”, w której Audioteka określiła zasady korzystania ze sztucznej inteligencji w swoich produkcjach: technologia może wspierać pracę nad treściami, ale nie powinna zastępować autorów, scenarzystów, aktorów czy lektorów. Audioteka zobowiązała się m.in. do niewykorzystywania AI do generowania i klonowania głosów aktorów oraz tworzenia scenariuszy słuchowisk i superprodukcji. 

– Technologia daje nam dziś ogromne możliwości i chcemy z nich korzystać. Jednocześnie jasno określamy granicę: AI może wspierać człowieka, ale nie powinna go zastępować. Interpretacja, emocje i indywidualna wrażliwość twórcy nie są dla nas elementami procesu, które chcemy automatyzować. Gdynia Industry jest naturalnym miejscem, żeby o tych granicach rozmawiać razem ze środowiskiem twórczym – mówi Jagna Wiszniewska, VP of Content w Audioteka Group. 

Jeden tekst, cztery interpretacje 

Specjalnie z okazji 51. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni Audioteka przygotowała spot „Human First” z udziałem Mateusza Damięckiego, Katarzyny Warnke, Piotra Polaka i Matyldy Giegżno. 

Aktorzy interpretują wybrane fragmenty „Ogniem i mieczem” Henryka Sienkiewicza. Każdy z nich nadaje czytanemu tekstowi własny rytm, emocje i znaczenie. Różne fragmenty i różne głosy pokazują, że interpretacja to coś więcej niż odczytanie zapisanych słów – tworzą ją wrażliwość, doświadczenie i intencja konkretnego człowieka. 

Głównym bohaterem spotu jest ludzki głos. Kamera pozostaje blisko aktorów, a oszczędna forma pozwala skupić uwagę na detalach interpretacji – oddechu, ciszy, tempie czy zmianach emocji. Materiał prowadzi do pytania: „AI może wygenerować głos. Ale czy potrafi zagrać rolę?” 

– AI może nauczyć się naszego głosu, ale nie naszych doświadczeń. W aktorstwie nie chodzi o perfekcyjne wypowiedzenie słów, tylko o to, co człowiek potrafi między nimi zmieścić, emocje, pamięć, wrażliwość. Technologia może nas wspierać, ale nie powinna odbierać kulturze tego, co w niej najcenniejsze: człowieka – mówi Mateusz Damięcki. 

– Sztuczna inteligencja będzie coraz bardziej obecna w kulturze i nie ma sensu przed nią uciekać. Ważne, żebyśmy sami zdecydowali, gdzie stawiamy granice. W aktorstwie głos to nie tylko brzmienie – stoi za nim doświadczenie, emocje i świadoma interpretacja. I tego nie chciałabym oddawać technologii – mówi Matylda Giegżno. 

Audioteka w programie Gdynia Industry 

23 września o godz. 12:20 w sali Omega w Hotelu Mercure Gdynia Centrum odbędzie się prezentacja „Audioteka prezentuje: AI nie zagra tej roli”, poświęcona roli człowieka w procesie tworzenia historii – od scenariusza po jego interpretację. Tomasz Kin, Head of Original Story w Audiotece, oraz Jacek Skolimowski, Script Doctor, opowiedzą o podejściu Human First także w kontekście pracy scenariuszowej. Zgodnie z deklaracją Audioteki sztuczna inteligencja nie będzie zastępować twórców również na tym etapie – scenariusze produkcji Audioteki nie będą tworzone przez AI. 

25 września w godz. 18:00–19:00 w Galerii Gdyńskiego Centrum Filmowego odbędzie się Happy Hour Audioteki – spotkanie ze środowiskiem filmowym poświęcone idei Human First, pracy ludzi kultury w dobie AI 
i odpowiedzialnemu korzystaniu z nowych technologii. 

82 proc. badanych wybiera ludzki głos 

Za deklaracją „Human First” stoją również konkretne dane dotyczące oczekiwań słuchaczy. W badaniu przeprowadzonym na zlecenie Audioteki aż 82 proc. respondentów* zadeklarowało, że preferuje audiobooki czytane przez człowieka. Głos generowany przez AI wybrało 3 proc. badanych. 

Dla 70 proc. respondentów to, czy audiobooka czyta człowiek, czy głos wygenerowany przez AI, ma znaczenie przy wyborze treści. Taki sam odsetek uważa, że audiobooki wykorzystujące głos AI powinny być wyraźnie oznaczane. Jednocześnie 54 proc. badanych ocenia jakość audiobooków czytanych głosem AI gorzej od tych czytanych przez ludzi.  

Pełna treść deklaracji „Human First” dostępna jest na stronie Audioteki audioteka.pl/humanfirst 

*Badanie przeprowadzono 27 marca 2026 roku metodą CAWI na ogólnopolskiej, reprezentatywnej próbie dorosłych Polaków (N=1090).