Nie wiesz, czego słuchać dalej? 5 sposobów na wybór następnego audiobooka

Kończysz świetną historię, wybrzmiewają ostatnie słowa lektora, a po nich pojawia się zaskakująco trudne pytanie: co teraz? Im większy katalog audiobooków, tym łatwiej utknąć między kryminałem, reportażem, fantastyką i powieścią obyczajową, przeglądając kolejne okładki zamiast rozpocząć słuchanie. Dobry wybór nie musi jednak zależeć od przypadku. Wystarczy zwrócić uwagę na swój nastrój, dostępny czas, interpretację lektorską i kilka tropów pozostawionych przez poprzednią książkę.

Czego dowiesz się z artykułu?

• Jak dopasować audiobook do aktualnego nastroju;
• dlaczego warto wybierać książkę pod kątem sytuacji, w której będziesz jej słuchać;
• jak ocenić lektora przed rozpoczęciem wielogodzinnej historii;
• gdzie szukać rekomendacji wykraczających poza najpopularniejsze tytuły;
• jak wykorzystać ulubioną książkę do odkrywania nowych autorów i gatunków;
• co zrobić, gdy żaden audiobook nie wydaje się odpowiedni.

Dlaczego wybór kolejnego audiobooka bywa tak trudny?

Problem zwykle nie polega na braku ciekawych historii. Jest wręcz odwrotnie: dostępnych tytułów jest tak wiele, że trudno zdecydować, któremu poświęcić kilka lub kilkanaście godzin. Każdy audiobook oznacza przecież coś więcej niż kliknięcie okładki. To wejście w określony świat, zaakceptowanie stylu autora i powierzenie narracji konkretnemu głosowi.

Do tego dochodzi presja znalezienia książki równie dobrej jak poprzednia. Po zakończeniu wciągającego thrillera następny kryminał może wydawać się zbyt wolny. Po poruszającej sadze rodzinnej lekka komedia nie zawsze daje oczekiwane emocje. Czasami próbujemy odtworzyć poprzednie doświadczenie, choć w rzeczywistości potrzebujemy już zupełnie innego rodzaju opowieści. Zamiast więc szukać audiobooka obiektywnie „najlepszego”, lepiej znaleźć ten, który pasuje do konkretnego momentu. Pomogą w tym poniższe sposoby.

1. Zacznij od nastroju, a nie od gatunku

Pytanie „na jaki gatunek mam ochotę?” bywa zbyt ogólne. Kryminał może być brutalny, melancholijny, humorystyczny albo skupiony na pracy śledczych. Fantastyka może oferować wielką wyprawę, polityczną intrygę, romans lub kameralną historię o dorastaniu. Samo określenie kategorii nie mówi więc jeszcze, jak będziesz czuć się podczas słuchania.

Znacznie skuteczniej jest zapytać: jakich emocji teraz szukam? Możesz potrzebować napięcia, pocieszenia, wzruszenia, śmiechu albo całkowitego oderwania od codzienności. Czasem najlepszy będzie thriller, który nie pozwoli zwolnić kroku podczas spaceru. Innym razem spokojna powieść obyczajowa, przy której łatwiej odpocząć po intensywnym dniu.

Warto również zastanowić się, czego w danym momencie nie chcesz. Jeśli wiadomości i obowiązki dostarczyły Ci wystarczająco dużo stresu, ponura historia o katastrofie może nie być najlepszym wyborem, nawet jeśli zbiera znakomite recenzje. Z kolei lekka opowieść nie zawsze sprawdzi się wtedy, gdy masz ochotę na książkę pozostawiającą po sobie trudne pytania.

Pomocne może być stworzenie krótkiego „menu nastrojów”:

• potrzebuję energii – sensacja, przygoda lub dynamiczny kryminał;
• chcę się uspokoić – literatura obyczajowa, przyrodnicza albo kameralna biografia;
• szukam emocji – saga rodzinna, romans lub powieść psychologiczna;
• chcę dowiedzieć się czegoś nowego – reportaż, historia albo literatura popularnonaukowa;
• potrzebuję ucieczki od rzeczywistości – fantasy, science fiction lub powieść historyczna.

Takie podejście pozwala ominąć bezwładne przeglądanie setek tytułów. Zamiast całego katalogu bierzesz pod uwagę tylko historie, które mogą odpowiedzieć na Twoją aktualną potrzebę.

2. Dopasuj audiobook do miejsca i sposobu słuchania

Ta sama książka może zachwycić podczas spokojnego wieczoru i kompletnie nie sprawdzić się w zatłoczonym autobusie. Wybór audiobooka warto więc uzależnić nie tylko od treści, ale również od warunków, w których najczęściej będziesz go odtwarzać.

→ Podczas spacerów, sprzątania lub codziennych dojazdów dobrze sprawdzają się historie z wyrazistą fabułą i łatwymi do rozpoznania bohaterami. Nawet jeśli na chwilę rozproszy Cię ruch uliczny lub wykonywana czynność, szybko wrócisz do opowieści. Kryminały, thrillery, powieści przygodowe i komedie często dobrze znoszą takie krótkie przerwy w koncentracji.

→ Książki o rozbudowanej konstrukcji, licznych ramach czasowych i dużej liczbie postaci mogą wymagać spokojniejszych warunków. Podobnie jest z reportażami pełnymi dat, nazwisk i zależności politycznych. Warto zostawić je na czas, kiedy możesz naprawdę słuchać, a nie tylko pozwalać, by nagranie toczyło się w tle.

Znaczenie ma także długość rozdziałów. Przy krótkich dojazdach wygodniejsze bywają audiobooki podzielone na zwięzłe części, które można zakończyć przed dotarciem na miejsce. Wielogodzinne, płynnie prowadzone rozdziały lepiej pasują do dalszej podróży, weekendowego spaceru albo prac domowych.

Przed wyborem zastanów się więc, gdzie będzie rozgrywać się większa część Twojego spotkania z książką. Audiobook na podróż samochodem może być zupełnie inny niż ten przeznaczony do słuchania przed snem.

3. Potraktuj głos lektora jak część opowieści

W książce papierowej między czytelnikiem a tekstem nie stoi żaden dodatkowy głos. W audiobooku interpretacja jest jednym z najważniejszych elementów całego doświadczenia. Lektor wpływa na tempo, emocje, sposób odbierania dialogów, a nawet na to, czy polubimy głównego bohatera.

Dlatego nie warto wybierać audiobooka wyłącznie na podstawie nazwiska autora i opisu fabuły. Kilkuminutowa próbka może powiedzieć więcej niż długa seria rekomendacji. Posłuchaj, czy barwa głosu jest dla Ciebie przyjemna, czy tempo nie wydaje się zbyt wolne oraz czy sposób odgrywania dialogów pasuje do charakteru historii.

Nie oznacza to, że należy słuchać wyłącznie ulubionych wykonawców. Powracanie do nich jest jednak dobrym rozwiązaniem w chwili, gdy trudno wybrać kolejną książkę. Znany sposób narracji zmniejsza ryzyko, że po kilkunastu minutach zrezygnujesz z tytułu.

4. Podążaj za jednym elementem poprzedniej historii

Po świetnym audiobooku często szukamy czegoś „podobnego”, ale podobieństwo może oznaczać bardzo różne rzeczy. Zamiast kopiować cały zestaw cech poprzedniego tytułu, wybierz jeden element, który podobał Ci się najbardziej, i podążaj właśnie za nim.

→ Jeśli zachwycił Cię bohater, sprawdź inne części cyklu albo książki z podobnym typem postaci. 

→ Po historii o niepokornym detektywie możesz sięgnąć po innego śledczego działającego na granicy procedur. 

→ Jeżeli najważniejsze było miejsce akcji, poszukaj kolejnej powieści osadzonej w tym samym kraju lub mieście.

Tropem może być również:

• konkretny autor;
• lektor lub pełna obsada;
• epoka historyczna;
• temat, na przykład pamięć, przetrwanie albo relacje rodzinne;
• tempo narracji;
• konstrukcja oparta na kilku perspektywach;
• połączenie gatunków, na przykład kryminału z historią lub romansu z fantastyką.

Załóżmy, że spodobał Ci się thriller rozgrywający się w zamkniętym hotelu. Następna książka nie musi być kolejnym thrillerem hotelowym. Możesz wybrać kryminał wykorzystujący ograniczoną przestrzeń, powieść o grupie odciętej od świata albo historię, w której miejsce samo staje się źródłem napięcia.

Takie wybieranie pozwala zachować coś z poprzedniego doświadczenia, ale nie prowadzi do szybkiego znużenia. Zamiast słuchać pięciu bardzo podobnych historii o tym samym typie zbrodni, odkrywasz kolejne odgałęzienia własnego gustu.

5. Pozwól sobie na kontrolowany przypadek

Rekomendacje, oceny i opisy pomagają, ale czasami prowadzą do paradoksu: im więcej informacji zbieramy, tym trudniej podjąć decyzję. Wtedy warto ograniczyć wybór i dopuścić odrobinę przypadku.

Możesz wybrać pięć audiobooków odpowiadających Twojemu nastrojowi, posłuchać krótkich próbek i rozpocząć ten, którego początek najbardziej Cię zaciekawił. Nie analizuj później, czy inna pozycja miałaby wyższą średnią ocen albo bardziej prestiżową nagrodę. Książka ma zainteresować Ciebie, a nie wygrać wieloetapowy przetarg na kilkanaście godzin Twojej uwagi.

Dobrym rozwiązaniem jest też ustalenie własnego małego wyzwania. Na przykład raz w miesiącu można wybrać:

• autora, którego jeszcze się nie zna;
• książkę spoza najczęściej słuchanego gatunku;
• audiobook krótszy niż sześć godzin;
• historię z kraju rzadko obecnego na własnej liście;
• tytuł polecony przez bliską osobę.

Kontrolowany przypadek nie oznacza zupełnie losowego klikania. Chodzi o wyjście poza utarte wybory bez podejmowania dużego ryzyka. Jeśli zwykle słuchasz kryminałów, nie musisz od razu zaczynać trzydziestogodzinnej historii filozofii. Możesz wybrać reportaż kryminalny, powieść sądową albo biografię śledczego. To nadal nowy kierunek, ale prowadzi do niego znajoma ścieżka.

Nie wybieraj książki tylko dlatego, że „wypada” ją znać

Listy bestsellerów, nagrody i popularność w mediach społecznościowych są pomocnymi drogowskazami. Nie powinny jednak zamieniać słuchania w realizowanie obowiązkowego programu. Głośna książka może być znakomita, a jednocześnie zupełnie niedopasowana do Twojego gustu lub obecnego samopoczucia.

Warto odróżnić ciekawość od presji. Jeśli naprawdę chcesz sprawdzić tytuł, o którym wszyscy rozmawiają, posłuchaj próbki. Jeżeli już pierwsze minuty nie budzą zainteresowania, nie musisz przekonywać się do niego tylko ze względu na wysokie miejsce w rankingu.

Dotyczy to również ambitnej literatury: trudniejszy audiobook może przynieść ogromną satysfakcję, ale potrzebuje odpowiedniego momentu. Pozostawienie go na później nie jest rezygnacją. To rozsądne dopasowanie książki do własnej koncentracji i dostępnego czasu.

Stwórz własną kolejkę zamiast nieskończonej listy

Długa lista tytułów „do przesłuchania” szybko przestaje pomagać. Po pewnym czasie przypomina magazyn wszystkich książek, które kiedykolwiek wydały się interesujące. Znacznie praktyczniejsza jest krótka kolejka obejmująca trzy lub cztery audiobooki o różnym charakterze.

Może znaleźć się w niej dynamiczna historia na dojazdy, spokojniejsza książka na wieczór, krótka pozycja pomiędzy długimi seriami oraz jeden tytuł spoza Twojej czytelniczej rutyny. Dzięki temu kolejny wybór nie wymaga ponownego przeglądania całego katalogu.

Gdy nic nie pasuje… zmień kierunek

Czasem problemem nie jest brak odpowiedniego tytułu, lecz zmęczenie określonym rodzajem opowieści. Po kilku thrillerach z rzędu nawet dobra zagadka może wydawać się przewidywalna. Po długiej sadze kolejna wielowątkowa powieść może wymagać zbyt dużego zaangażowania.

W takiej sytuacji warto zastosować czytelniczy reset. Krótki reportaż, słuchowisko, zbiór opowiadań albo lekka komedia pozwolą zmienić rytm. Możesz też wybrać książkę trwającą zaledwie kilka godzin, aby nie rozpoczynać od razu kolejnego dużego projektu.

Dobrym miejscem do takich poszukiwań jest katalog Audioteki, w którym można przechodzić między gatunkami, autorami i seriami, a przed rozpoczęciem historii sprawdzić jej opis oraz fragment. Osoby słuchające regularnie mogą również zajrzeć do Audioteka Klub i potraktować dostępny katalog jako przestrzeń do bezpiecznego eksperymentowania z nowymi tematami.

FAQ

Czy trzeba kończyć audiobook, który nie wciąga?

Nie. Jeśli po kilku rozdziałach historia nadal nie budzi zainteresowania, można ją odłożyć bez poczucia winy. Warto jedynie zastanowić się, czy problemem jest sama książka, interpretacja lektora, czy nieodpowiedni moment. Czasem tytuł działa znacznie lepiej po kilkutygodniowej przerwie, a czasem po prostu nie odpowiada danemu słuchaczowi.

Ile audiobooków można rozpocząć jednocześnie?

Nie ma jednej właściwej liczby, ale dwa lub trzy tytuły o różnym charakterze zwykle nie powodują chaosu. Można słuchać reportażu podczas spokojnych wieczorów, a lekkiej powieści w drodze. Trudniej bywa przy kilku podobnych kryminałach, ponieważ nazwiska, śledztwa i poboczne wątki łatwo zaczynają się mieszać.

Czy warto prowadzić dziennik przesłuchanych książek?

Tak, nawet w bardzo prostej formie. Wystarczy zapisać tytuł, autora, lektora i jedno zdanie o wrażeniach. Po pewnym czasie łatwiej zauważyć, jakie tematy, sposoby narracji i długości audiobooków sprawdzają się najlepiej. Taki dziennik pomaga też przypomnieć sobie książki warte polecenia innym.

Czy Audioteka Klub może ułatwić wybór kolejnego audiobooka?

Tak. Audioteka Klub może być dobrym rozwiązaniem dla osób, które lubią regularnie odkrywać nowych autorów, gatunki i serie, ale nie zawsze wiedzą, od czego zacząć. Dostęp do szerokiego katalogu sprzyja eksperymentowaniu: można sprawdzić nieznany thriller, sięgnąć po reportaż zamiast kolejnej powieści albo rozpocząć cykl, który wystarczy na wiele tygodni słuchania. Warto korzystać z opisów, kategorii i próbek nagrań, a następnie wybierać tytuły dopasowane do aktualnego nastroju oraz ilości wolnego czasu.