Tadeusz Kowalik. Czy Polska mogła wybrać inny kapitalizm?

Gavin Rae, autor książki „Zataczając krąg. Biografia intelektualna i polityczna Tadeusza Kowalika”, odpowiada na pytania Rafała Górskiego, redaktora naczelnego Tygodnika Spraw Obywatelskich.
Gavin Rae
Rozwiń biogram
Socjolog, profesor Akademii Leona Koźmińskiego i kierownik Katedry Nauk Społecznych. Od 1996 roku mieszka i pracuje w Polsce. Zajmuje się socjologią ekonomiczną, transformacją ustrojową, państwem dobrobytu oraz przemianami społecznymi i gospodarczymi w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej. Autor książek „Poland’s Return to Capitalism i Privatising Capital” oraz wydanej po polsku książki „Zataczając krąg. Biografia intelektualna i polityczna Tadeusza Kowalika”.
Myśląc o skarleniu „Solidarności”, nie możemy zapominać o wielkim paradoksie: oto najbardziej masowy i najpotężniejszy ruch pracowniczy w Europie drugiej połowy XX wieku wypromował jeden z najbardziej niesprawiedliwych ustrojów społeczno-ekonomicznych, o największym bezrobociu i ciągle rosnącej
biedzie.
napis na plakacie upamiętniającym Tadeusza Kowalika
W naszym gronie Tadeusz był najbardziej zainteresowany biedą, bezrobociem i niesprawiedliwością społeczną. Jego troska o biednych wynikała z dzieciństwa, kiedy żył w ubóstwie, a dzieci nie miały butów itp. Jego rodzina była biedna, choć rozumiała znaczenie edukacji. Jednak nie każde dziecko ma taką rodzinę i [Kowalik] zdawał sobie sprawę, że gdy pozwalamy na istnienie takiego ubóstwa i nierówności, traci całe społeczeństwo. Wciąż to powtarzał.
prof. Elżbieta Mączyńska
Jeszcze bardziej szokujące dla Tadeusza Kowalika były działania Kuronia, niegdyś uważanego za czołowy głos opozycyjnej lewicy. Według Kowalika Kuroń zachwycił się Sachsem i wraz z Michnikiem zdecydowanie wspierał wprowadzenie terapii szokowej. Uważał, że szok psychologiczny jest potrzebny, aby w pełni zerwać z przeszłością i przekonać ludzi do zaakceptowania surowych wyrzeczeń transformacji gospodarczej.
prof. Gavin Rae, „Zataczając krąg. Biografia intelektualna i polityczna Tadeusza Kowalika”
Tadeusz Kowalik uważał, że po 1989 roku Polska mogła zbudować bardziej sprawiedliwy model gospodarczy. Czy po ponad 35 latach możemy powiedzieć, że miał rację?
Kowalik był jednym z najostrzejszych krytyków terapii szokowej – co zobaczył wtedy, czego nie dostrzegali albo nie chcieli dostrzec Balcerowicz i ekonomiści głównego nurtu?
Polska wydała takich ekonomistów jak Róża Luksemburg, Oskar Lange, Michał Kalecki czy Tadeusz Kowalik. Dlaczego po 1989 roku tak łatwo uwierzyliśmy, że istnieje właściwie tylko jedna ekonomia i jedna droga rozwoju?
Czytaj też
→ Andrzej Zybała: Polski umysł na rozdrożu • Andrzej Zybała
Kowalik ostrzegał lewicę, że jeśli przestanie bronić praw pracowniczych i socjalnych, wyborcy znajdą kogoś innego – czy historia Polski po 2015 roku potwierdziła jego diagnozę?
Proszę rozszyfrować tytuł książki „Zataczając krąg”?
Gdyby Tadeusz Kowalik żył dzisiaj, jakie trzy rzeczy chciałby zmienić w polskiej gospodarce?
Jakiego ważnego pytania nikt panu jeszcze nie zadał w temacie, o którym rozmawiamy, i jaka jest na nie odpowiedź?
Pobierz mp3
Tygodnik Spraw Obywatelskich
Od 2020 roku odkrywamy niewygodne prawdy i nagłaśniamy historie, które mają moc zmieniać Polskę.
Przekaż darowiznę i stań się naszym współwydawcą
Zapraszamy na staże, praktyki i wolontariat!
Dołącz do nas!
Muzyka „Also Sprach Zarathustra – Einleitung” – Kevin MacLeod, CC BY 3.0