Śledź w soli. Północne szlaki sztuki

Co wspólnego mają solony śledź i wielkie malarstwo? Więcej niż mogłoby się wydawać. Tak jak śledź przez wieki pozwalał przetrwać długie morskie wyprawy, tak sztuka potrafi stać się czymś więcej niż pięknym obrazem – zapisem ludzkich namiętności, marzeń i walki o przetrwanie.

W dziesięciu osobistych opowieściach dr Aleksandra Janiszewska-Cardone, historyczka sztuki, autorka podcastu „Otulina o sztuce” i kuratorka zbiorów malarstwa europejskiego w Muzeum Narodowym w Warszawie, zabiera czytelnika w podróż wokół Morza Bałtyckiego i Północnego – od Polski po Holandię, od Estonii po Wielką Brytanię. Tropi dzieła, za którymi kryją się zaskakujące historie: zwaśnionych bankierów sportretowanych na jednym tryptyku, królowej walczącej o wolność, mistrza iluzji oszukującego ludzkie oko czy intymnego portretu małżeńskiego, który przywraca wiarę w miłość.

To książka o obrazach, ale przede wszystkim o ludziach. O podróżowaniu, patrzeniu i odkrywaniu tego, czego nie widać na pierwszy rzut oka.

Najciekawsze historie sztuki zaczynają się tam, gdzie kończy się muzealna etykieta.

Zachwycił mnie ten zbiór esejów o sztuce Północy. Napisany z wielką erudycją, ale i swadą, jest jak kufer podróżny wypełniony kosztownościami. Tyle że zamiast cennych przedmiotów znajdziemy tam niezwykłe opowieści o malarstwie. O tym, co jawi się na drugim planie słynnych obrazów, o zapomnianych artystkach i zaskakujących iluzjach. O ukrytych czaszkach, listach miłosnych i mrocznej stronie Złotego Wieku. O pysze, ambicji i dworskich intrygach. Mnie dodatkowo urzekły osobiste wątki w książce – fragmenty, w których autorka opisuje emocje, jakie wywołuje w niej malarstwo. Całość czyta się świetnie. Obiecuję, że nie będziecie mogli oderwać się od lektury.

Agata Romaniuk, autorka