Pozytywnie o nienawiści

Czy nienawiść jest uczuciem, którego należałoby się pozbyć? A może jest bliżej życia niż na przykąłd obojętność? I w takim razie jest czymś pozytywnym, bo żywym.
To brzmi prowokacyjnie - i takie ma być. Bo nienawiść może niszczyć, prowadzić do przemocy i odczłowieczenia. Ale może też pojawić się tam, gdzie człowiek zaczyna odzyskiwać własne granice, wychodzi z podporządkowania albo po raz pierwszy dopuszcza do siebie uczucia, których wcześniej nie mógł przeżywać.
W tym odcinku przyglądam się nienawiści z perspektywy psychoanalitycznej. Zastanawiam się, dlaczego tak trudno nam zaakceptować ją jako część własnego życia psychicznego, co łączy nienawiść z miłością i zależnością oraz dlaczego przeciwieństwem miłości wcale nie zawsze jest nienawiść lecz obojętność.
Mówię o Freudzie, Melanie Klein, Winnicotcie i Bionie, a także o resentymencie, nienawiści społecznej, mechanizmie kozła ofiarnego i odczłowieczeniu. Pytam, co dzieje się, kiedy „nienawidzę cię” zmienia się w „tacy jak wy nie powinni istnieć” i dlaczego media społecznościowe tak skutecznie wykorzystują naszą zdolność do odczuwania oburzenia i wrogości.
Nienawiść bywa ostatnim dowodem, że coś między nami jeszcze żyje. Nie chodzi jednak o to, żeby utrzymać ją przy życiu, lecz żeby mogła przekształcić się w granicę, sprzeciw, żałobę, myślenie, a czasem w możliwość uwolnienia się od drugiego człowieka bez potrzeby jego unicestwienia.