AudioPolityka Nr 40 z 30 września 2026 roku

POLITYKA nr 40/2026 w sprzedaży od 30 września 2026 r.

I TEMAT TYGODNIA
1. Sztuczna apokalipsa
Niemal co dnia pojawiają się doniesienia o agentach sztucznej inteligencji wymykających się spod kontroli swoich twórców. Włamują się do innych systemów informatycznych. Papież, wybitni badacze, politycy, a nawet szefowie korporacji technologicznych apelują, żeby coś zrobić, zanim będzie za późno.
EDWIN BENDYK
II POLITYKA
2. Suma strachów prawicy
Ideologiczne obsesje polskiej prawicy odbierają jej polityczny rozsądek w coraz trudniejszych czasach. I wciąż są traktowane z taryfą ulgową.
MARIUSZ JANICKI
3. Zgrana para
Zatrzymani niedawno przez CBA Anna Plakwicz i Piotr Matczuk to ludzie z samego środka machiny propagandowej PiS. Dlatego tak mocno broni ich Jarosław Kaczyński.
ANNA DĄBROWSKA
4. Zapominalski
Duże pieniądze zawdzięcza Jackowi Sasinowi wiele osób, na czele z opływającym w luksusy Radosławem Piesiewiczem. Sam poseł Sasin żyje oficjalnie na miarę urzędowych uposażeń, a dom kupił niedawno na spółkę z pewnym małżeństwem. Robiącym karierę, gdy był ministrem.
MARCIN PIĄTEK
III ROZMOWA POLITYKI
5. Nasza chata skrajna
O tym, w co gra populistyczna prawica, dlaczego wyborcy na nią głosują i czy wojny da się uniknąć, mówi kulturoznawca i publicysta Jakub Dymek.
JULIUSZ ĆWIELUCH
IV SPOŁECZEŃSTWO
6. Zwierzę musi żreć
Zarabiając na zwierzęcej krzywdzie, można samemu żyć jak król. W świecie organizacji prozwierzęcych panują nieludzkie zasady. Czy ktoś wreszcie zrobi z tym porządek?
AGNIESZKA SOWA
7. Umrzeć ze śmiechu
Ma adres, numer telefonu, ofertę kremacji i przenoszenia grobów. Ma też ponad milion klientów. Jest tylko jeden problem: Zakładu Pogrzebowego A.S. Bytom w realu nie ma. Za to jego żarty przełamują w Polsce tabu i budują prawdziwą wspólnotę.
ZBIGNIEW BOREK
8. 4 m zamiast M4
Łóżko obok kuchenki, prysznic w pokoju, a sedes kilka kroków dalej. Inwestor powie, że to mikroapartament. Internet, że patokawalerka. A i tak wszystko schodzi, zwłaszcza kiedy do walki o wynajem wchodzą studenci.
NATALIA SAWKA
IV RYNEK
9. Kolej na zmiany
Na kolei przybywa połączeń i pasażerów. Równolegle niestety – także wypadków na przejazdach i błędów maszynistów. Czy podróżowanie pociągiem staje się coraz bardziej niebezpieczne?
CEZARY KOWANDA
10. Jak nie zostaliśmy kapitalistami
Lech Wałęsa jako kandydat na prezydenta w 1990 r. obiecał każdemu Polakowi po 100 mln zł. Pomysł powszechnego uwłaszczenia bardzo się spodobał, a jego realizacją miały być Narodowe Fundusze Inwestycyjne. Powstały równo 30 lat temu. Dlaczego okazały się niewypałem? I kto na nich naprawdę zarobił?
JOANNA SOLSKA
V ŚWIAT
11. Kwadratura Merza
Rozmowa z niemieckim politologiem Markiem Debusem o zwycięskiej serii AfD, o skutkach naśladowania skrajnej prawicy i o tym, dlaczego Friedrich Merz się obroni.
FILIP GAŃCZAK
12. Duet z tupetem
Dyplomacja Steve’a Witkoffa i Jareda Kushnera jest już tematem dowcipów. Może jednak w ich działalności nie chodzi wcale o rozwiązywanie globalnych problemów?
TOMASZ ZALEWSKI
13. Smok nie prorok
Przez dekady chińskim władzom się wydawało, że mogą kontrolować liczbę ludności zza urzędniczego biurka. Ale ta metoda już nie działa. Czy to się skończy wojną?
MICHAŁ BOGUSZ

VI NAUKA
14. Życzenie śmierci
Ostrzeżenia badaczy, że sztuczna inteligencja może nas wszystkich pozabijać, spotkały się ze zrozumiałą nieufnością. Tymczasem to, w jaki sposób może do tego dojść, dawno już opisał Stanisław Lem.
WOJCIECH ORLIŃSKI
15. Pożegnanie z Arktyką
Na północ od Syberii nie ma już mórz skutych lodem przez cały rok. Są za to statki płynące z Chin do Europy. Regularne połączenie morskie przez Przejście Północno-Wschodnie to zła wiadomość dla przyrody.
ANDRZEJ HOŁDYS
VII HISTORIA

16. Gniew dwóch Wazów
Bitwa, w której 400 lat temu starli się dwaj kuzyni, nie zamknęła polsko-szwedzkiej wojny o Bałtyk, ale otworzyła wielki spór o husarię. Stała się symbolem jej pierwszej porażki.
MARTA PANAS-GOWORSKA ANDRZEJ GOWORSKI
17. Urodziny doktora Brehmera
Sokołowsko, dawny Görbersdorf, pierwsze w świecie uzdrowisko przeciwgruźlicze, znów stało się modne za sprawą festiwalu filmowego im. Krzysztofa Kieślowskiego i powieści Olgi Tokarczuk. Teraz obchodzona jest 200. rocznica urodzin założyciela kurortu Hermanna Brehmera. Ale cała ta historia zaczęła się od prysznica.
SŁAWOMIR OXENIUS
VIII KULTURA
18. Lalkomania
Zamyka się tegoroczna odyseja „Lalek”. Do serialowej adaptacji dołącza filmowa. Kto wygrał ten wyścig? I czy w ogóle można mówić o wyścigu?
JANUSZ WRÓBLEWSKI
19. Pierwotna empatia
Utrwalony jest obraz brodatego prymitywnego jaskiniowca. Ale prawda była znacznie bardziej złożona – mówi Ulli Lust, autorka komiksu „Kobieta jako człowiek”, poświęconego roli kobiet w społecznościach prehistorycznych.
JAKUB DEMIAŃCZUK
20. Teatr wojny
Spektakle teatralne pod bombami? Tak na totalną wojnę prowadzoną przez Rosję przeciwko Ukrainie odpowiadają wolni ludzie.
EDWIN BENDYK
Copyright © 2026 POLITYKA Sp. z o.o. SKA WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE