Na skraju Imperium

To wyjątkowa lektura, którą czyta się jak pasjonującą powieść.
Mieczysław Jałowiecki (1876–1962) urodził się w Syłgudyszkach na Wileńszczyźnie, w Imperium Rosyjskim, w rodzinie wywodzącej się z ruskich kniaziów Pieriejasławskich-Jałowieckich, a zmarł na emigracji w Anglii, gdzie spisał wspomnienia o świecie, który nieodwracalnie przeminął.
Na skraju Imperium stanowi pierwszą część jego relacji z przeszłości, obejmującą okres od lat dzieciństwa Autora do końca 1918 roku – do klęski Niemiec w pierwszej wojnie światowej i wejścia bolszewików na Wileńszczyznę.
Za sprawą historii Jałowiecki stał się świadkiem wielkich przemian politycznych, ustrojowych i obyczajowych. Należał do kresowego ziemiaństwa i być może do ostatniego pokolenia, dla którego duchową ojczyzną było dawne, wielonarodowe Wielkie Księstwo Litewskie. Jednocześnie – aż do rewolucji rosyjskiej 1917 roku – przynależał do zamożnej i uprzywilejowanej warstwy imperium carów. Będąc bacznym obserwatorem, a niekiedy aktywnym uczestnikiem wydarzeń, daje czytelnikom okazję przyjrzenia się z bliska życiu różnych środowisk. Ze szczególną siłą oddziaływają dziś opisy nieistniejących już zakątków kresowych, obyczajowości ich mieszkańców, klimatu szlacheckich dworów zagubionych wśród litewskich puszcz. Z kolei wątek rywalizacji obcych wywiadów w Rosji w czasie pierwszej wojny światowej oraz opisy wypadków rewolucyjnych w 1917 roku i bolszewickiego terroru, których był naocznym świadkiem, godne są powieści sensacyjnej.
Uzupełnienie barwnych wspomnień stanowią komentarze Autora, bardzo subiektywne, pisane z patriotycznym zaangażowaniem, często niezwykle gorzkie, a czasem zaskakująco aktualne.