Eksperyment Milgrama podważony? Czy jesteś posłuszny?

Tomasz Grzyb
Rozwiń biogram
Psycholog społeczny, prof. Uniwersytetu SWPS. W swojej pracy naukowej zajmuje się różnymi formami wpływu społecznego ze szczególnym uwzględnieniem posłuszeństwa (i – co czasem zdecydowanie ważniejsze – nieposłuszeństwa). Redaktor naczelny „Polish Psychological Bulletin”, były prezes Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej. Autor i współautor książek, m.in. „Posłuszni do bólu”, „Sto technik wpływu społecznego” i „Psychologia Społeczna”.
Tomasz Grzyb, współautor książki „Posłuszni do bólu. O uległości wobec autorytetu w 50 lat po eksperymencie Milgrama”, odpowiada na pytania Rafała Górskiego, redaktora naczelnego Tygodnika Spraw Obywatelskich.
Jak sądzisz, gdybyś Ty sam brał udział w takim eksperymencie, to jakim maksymalnie napięciem poraziłbyś ucznia. A jak zachowałby się – Twoim zdaniem – przeciętny Polak?
Dariusz Doliński, Tomasz Grzyb, „Posłuszni do bólu. O uległości wobec autorytetu w 50 lat po eksperymencie Milgrama”
Przez ponad 60 lat eksperyment Milgrama uchodził za dowód, że zwykli ludzie potrafią krzywdzić innych, gdy każe im to autorytet. Nowa analiza oryginalnych nagrań z Yale podważa najważniejszy wniosek słynnego amerykańskiego psychologa. Wyniki ukazały się w piśmie „Political Psychology”.
Jakub Mikulski, „Nagrania z Yale podważają jeden z najsłynniejszych eksperymentów w historii psychologii”
W ostatecznym rozrachunku, gdy większość ulega, a jedynie niewielu stawia opór, właśnie za stawianie oporu potężnym siłom skłaniającym ku uległości, konformizmowi i posłuszeństwu, buntownicy mogą być uznani za bohaterów, czyli za osoby wyjątkowe, wyróżniające się spośród nas, zwykłych śmiertelników, dzięki swoim śmiałym czynom i życiowym poświęceniom.
Philip G. Zimbardo, „Efekt Lucyfera. Dlaczego dobrzy ludzie czynią zło?”
Czy to prawda, że dobrzy ludzie potrafią krzywdzić innych, gdy każe im to autorytet?
Jakie trzy najważniejsze lekcje wynikają dla zwykłych obywateli z eksperymentu Milgrama?
Co każdy z nas, może dowiedzieć się o sobie i znajomych, z książki „Posłuszni do bólu”?
Czytaj też
→ L. Kulińska, Cz. Partacz: Ludobójstwo niepotępione
Po ponad 60 latach od eksperymentu Stanleya Milgrama pojawiają się analizy sugerujące, że uczestnicy mogli nie tyle ślepo słuchać autorytetu, ile wierzyć, że działają dla dobra nauki. Proszę o komentarz.
Dzisiaj autorytet coraz rzadziej ma biały fartuch. Częściej jest nim maszyna AI, influencer lub szef w pracy. Czy mechanizmy opisane przez Milgrama działają w tych przypadkach?
Jak ćwiczyć odwagę sprzeciwu wobec autorytetów?
Jakiego ważnego pytania nikt panu jeszcze nie zadał w tematach, o których rozmawiamy? I jaka jest na to pytanie odpowiedź?
Pobierz mp3
Tygodnik Spraw Obywatelskich
Od 2020 roku odkrywamy niewygodne prawdy i nagłaśniamy historie, które mają moc zmieniać Polskę.
Przekaż darowiznę i stań się naszym współwydawcą
Zapraszamy na staże, praktyki i wolontariat!
Dołącz do nas!
Muzyka „Also Sprach Zarathustra – Einleitung” – Kevin MacLeod, CC BY 3.0