Czy maszyny odbierają Ci myślenie?

Michał Krzykawski
Filozof, pracownik naukowy Uniwersytetu Śląskiego, gdzie kieruje Centrum Badań Krytycznych nad Technologiami. Autor i współautor wielu prac z zakresu filozofii techniki, filozofii społecznej i teorii krytycznej. Ostatnio opublikowane prace: „Konieczna bifurkacja. »Nie ma alternatywy«” (redakcja Bernard Stiegler i Kolektyw Internacja, Katowice 2023) oraz „Gospodarka i entropia. Jak wyjść z polikryzysu?” (redakcja Jerzy Hausner, Michał Krzykawski, Warszawa 2023).
Michał Krzykawski, kierownik Centrum Badań Krytycznych nad Technologiami, odpowiada na pytania Rafała Górskiego, redaktora naczelnego Tygodnika Spraw Obywatelskiego.
Aby robić politykę, trzeba marzyć.
Bernard Stiegler
Pod koniec 2025 roku w Brukseli działało 890 lobbystów technologicznych, podczas gdy wszystkich eurodeputowanych jest 720. Budżet lobbingowy BigTechu wzrósł w dwa lata o 33%, ze 113 do 151 milionów euro. Najwięcej wydają: Meta, Microsoft, Apple i Amazon.
Raport Corporate Europe Observatory i LobbyControl
Naszym największym obywatelskim nieszczęściem jest być może to, że cała klasa polityczna, mająca władzę i wpływ na nasze życie, straciła władzę marzenia lub niemal całkowicie uległa futurologicznym dyskursom pomieszanym z technosolucjonizmem, czyli przekonaniem, że najlepszych rozwiązań złożonych problemów zawsze dostarcza lepsza „technologia”: maszyna, aplikacja, algorytm.
Michał Krzykawski
Jak korzystanie z maszyn typu ChatGPT, Gemini czy Grok, wpływa na naszą zdolność krytycznego myślenia, dokonania osądu, wiarę we własne kompetencje?
[sztuczna sieć neuronowa] zamienia sygnały wejściowe w wyjściowe jak człowiek. Albo jak pies. Albo jak jakiekolwiek inne urządzenie służące do przetwarzania informacji, fizyk Andrzej Dragan.
Czym jest obliczeniowa iluzja?
Mamy prawo powątpiewać, że dobra i sprzyjająca dobremu życiu może być polityka technologiczna państwa z działającą przy Ministerstwie Cyfryzacji radą do spraw cyfryzacji, w której zasiadają przedstawiciele big techów.
Co to znaczy, że „za technologiami zawsze ktoś stoi, wszywając w nie określoną wizję świata”?
Czytaj też
→ Kto jest właścicielem świata? • Marek Chlebuś, Rafał Górski
Czy jesteśmy przygotowani, aby mądrze wybierać spośród możliwości, jakie dają nam Ci, którzy stoją za nowymi technologiami?
Model prowadzenia badań został przekształcony w maszynę ideologicznej propagandy mającej dwa cele: uprzedzić lub rozbroić sprzeciw wobec narzucania zautomatyzowanych mechanizmów regulacji stosunków społecznych oraz ukryć obecność decydentów za anonimatem maszyny, filozof nauki Georges Canguilhem (1980 r.)
Czy uratuje nas nauka?
Innowacja technologiczna wymaga symetrycznie zdolności do innowacji politycznej przynajmniej o tym samym zasięgu, Asma Mhalla.
Czy innowacje polityczne są rozwiązaniem naszych problemów z żądnymi władzy właścicielami nowych technologii?
Jakiego ważnego pytania nikt Ci jeszcze nie zadał w tematach o których rozmawiamy – i jak brzmi odpowiedź na to pytanie?
Pobierz mp3
Ostro i bez znieczulenia
– tak działamy od 2020 roku. Dziennikarstwo, które nie jest obojętne. Tygodnik Spraw Obywatelskich nagłaśnia nadużycia, edukuje i daje narzędzia do realnej, obywatelskiej zmiany.
Przekaż 1,5% i zostań naszym współwydawcą
Zapraszamy na staże, praktyki i wolontariat!
Dołącz do nas!
Muzyka „Also Sprach Zarathustra – Einleitung” – Kevin MacLeod, CC BY 3.0