Banda z Norrtull

„Banda z Norrtull” (szwedz. „Norrtullsligan. Elisabeths Krönika”) to debiutancka powieść szwedzkiej pisarki, Elin Wägner, opublikowana w 1908 roku. Oś fabularną stanowi historia czterech nisko opłacanych pracownic biurowych: Elisabeth (Pegg), Magnhild (Baby), Emmy i Evy, które dzielą dwa wynajęte pokoje przy Norrtullsgatan w Vasastan w Sztokholmie.

Młode, niedoświadczone i kiepsko zarabiające kobiety próbują zdefiniować swoją pozycję we współczesnym im społeczeństwie i na rozwijającym się wielkomiejskim rynku pracy. Każdego dnia muszą walczyć o przetrwanie, radzić sobie z zimnem i głodem w domu, a także z molestowaniem seksualnym w biurze oraz z brakiem akceptacji i niedocenianiem ich profesjonalnych kompetencji ze strony kolegów. Aby uzyskać lepsze wynagrodzenie, niektóre z nich próbują strajkować, co jednak nie poprawia ich sytuacji — wręcz przeciwnie. Mimo tych trudności dziewczęta, marząc o innym życiu, znajdują oparcie w przyjaźni i solidarności. Powieść Wägner stanowi interesujący portret młodych, wrażliwych kobiet, które zderzają się z trudną rzeczywistością wielkiego miasta, dążąc do samowystarczalności i równości. Jak potoczą się losy czterech przyjaciółek? Czy Pegg poradzi sobie z wyzwaniami zawodowymi, jakie stawia przed nią szwedzka stolica, i odnajdzie miłość życia w zimnym Sztokholmie?

Narratorką tej historii jest Elisabeth (notabene tak właśnie brzmi trzecie imię autorki), a tekst ma postać nieregularnie prowadzonego pamiętnika. Syntetyczna, niepozbawiona — mimo poruszanej problematyki — lekkości i humoru forma wskazuje na widoczny już w debiutanckiej publikacji talent literacki Elin Wägner.

Powieść była początkowo wydawana w odcinkach w „Dagens Nyheter”, a pod koniec kwietnia 1908 roku ukazała się w formie książkowej. Tak o „Bandzie z Norrtull” pisał wówczas recenzent, Ernst Beckman: „W stylu, który pod pozorną niedbałością wpisu do pamiętnika kryje w sobie zręczną kalkulację artystyczną i niezwykle czujną obserwację, opowiedziano tu losy kilku kobiet, jakich nasz drogi Sztokholm ma na sumieniu setki”.

Dzieło szwedzkiej pisarki zostało w 1923 roku przeniesione na ekran kinowy. Reżyserem filmu był Per Lindberg, a w głównych rolach wystąpiły Tora Teje, Inga Tidblad, Renée Björling i Linnéa Hillberg.