{"id":21858,"date":"2026-08-06T12:04:47","date_gmt":"2026-08-06T10:04:47","guid":{"rendered":"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/?p=21858"},"modified":"2026-08-06T12:18:41","modified_gmt":"2026-08-06T10:18:41","slug":"the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac","title":{"rendered":"&#8222;The Guardian\u201d wybra\u0142 100 najlepszych ksi\u0105\u017cek XXI wieku. Kt\u00f3re naprawd\u0119 warto zna\u0107?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\"><strong>Sto ksi\u0105\u017cek, jedno stulecie i&nbsp;gwarantowana k\u0142\u00f3tnia o&nbsp;miejsca. Gdy w&nbsp;2019 roku &#8222;The Guardian\u201d opublikowa\u0142 ranking najwa\u017cniejszych tytu\u0142\u00f3w wydanych od 2000 roku, na pierwszej pozycji umie\u015bci\u0142 &#8222;Wolf Hall\u201d Hilary Mantel. Wysoko znalaz\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c ksi\u0105\u017cki Marilynne Robinson, Swiet\u0142any Aleksijewicz, Kazuo Ishiguro, Eleny Ferrante i&nbsp;Chimamandy Ngozi Adichie. Nie zabrak\u0142o reporta\u017cy, autobiografii, komiks\u00f3w, poezji ani literatury popularnonaukowej. Od publikacji zestawienia min\u0119\u0142o jednak kilka lat, a&nbsp;XXI wiek zd\u0105\u017cy\u0142 dopisa\u0107 kolejne wa\u017cne tytu\u0142y. Dlatego zamiast traktowa\u0107 ranking jak niepodwa\u017calny kanon, warto sprawdzi\u0107, kt\u00f3re ksi\u0105\u017cki rzeczywi\u015bcie przetrwa\u0142y pr\u00f3b\u0119 czasu, wp\u0142yn\u0119\u0142y na literatur\u0119 i&nbsp;nadal potrafi\u0105 powiedzie\u0107 co\u015b istotnego wsp\u00f3\u0142czesnemu odbiorcy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czego dowiesz si\u0119 z&nbsp;artyku\u0142u?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Kiedy powsta\u0142 ranking &#8222;The Guardian\u201d i&nbsp;co w\u0142a\u015bciwie obejmuje;<\/li>\n\n\n\n<li>dlaczego nie jest to aktualna lista wszystkich najwa\u017cniejszych ksi\u0105\u017cek XXI wieku;<\/li>\n\n\n\n<li>kt\u00f3re tytu\u0142y z&nbsp;zestawienia potwierdzi\u0142y swoj\u0105 pozycj\u0119 w&nbsp;p\u00f3\u017aniejszych rankingach;<\/li>\n\n\n\n<li>kt\u00f3re pozycje zmieni\u0142y literatur\u0119 popularn\u0105, reporta\u017c i&nbsp;powie\u015b\u0107 historyczn\u0105;<\/li>\n\n\n\n<li>dlaczego niekt\u00f3re g\u0142o\u015bne <a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/cykl\/bestsellery\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">bestsellery<\/a> warto czyta\u0107 krytycznie;<\/li>\n\n\n\n<li>kt\u00f3rych ksi\u0105\u017cek mo\u017cna pos\u0142ucha\u0107 w&nbsp;Audiotece.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_86 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\"><span class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Spis tre\u015bci<\/span>\n<\/div><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/#Ranking_z_2019_roku_a_nie_zamkniety_kanon_XXI_wieku\" >Ranking z&nbsp;2019 roku, a&nbsp;nie zamkni\u0119ty kanon XXI wieku<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/#Ktore_ksiazki_rzeczywiscie_przetrwaly_probe_czasu\" >Kt\u00f3re ksi\u0105\u017cki rzeczywi\u015bcie przetrwa\u0142y pr\u00f3b\u0119 czasu?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/#%E2%80%9EWolf_Hall%E2%80%9D_%E2%80%93_najlepszy_wybor_dla_milosnikow_historii_i_polityki\" >&#8222;Wolf Hall\u201d \u2013 najlepszy wyb\u00f3r dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w historii i&nbsp;polityki<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/#%E2%80%9EGenialna_przyjaciolka%E2%80%9D_%E2%80%93_opowiesc_prywatna_ktora_stala_sie_wielka_historia_spoleczna\" >&#8222;Genialna przyjaci\u00f3\u0142ka\u201d \u2013 opowie\u015b\u0107 prywatna, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 wielk\u0105 histori\u0105 spo\u0142eczn\u0105<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/#%E2%80%9ENie_opuszczaj_mnie%E2%80%9D_%E2%80%93_science_fiction_ktore_prawie_nie_wyglada_jak_science_fiction\" >&#8222;Nie opuszczaj mnie\u201d \u2013 science fiction, kt\u00f3re prawie nie wygl\u0105da jak science fiction<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/#%E2%80%9ECzasy_secondhand%E2%80%9D_%E2%80%93_wielka_historia_opowiedziana_glosami_zwyklych_ludzi\" >&#8222;Czasy secondhand\u201d \u2013 wielka historia opowiedziana g\u0142osami zwyk\u0142ych ludzi<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/#%E2%80%9EDroga%E2%80%9D_%E2%80%93_katastrofa_opowiedziana_szeptem\" >&#8222;Droga\u201d \u2013 katastrofa opowiedziana szeptem<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/#%E2%80%9EProwadz_swoj_plug_przez_kosci_umarlych%E2%80%9D_%E2%80%93_polski_akcent_ktorego_nie_warto_pomijac\" >&#8222;Prowad\u017a sw\u00f3j p\u0142ug przez ko\u015bci umar\u0142ych\u201d \u2013 polski akcent, kt\u00f3rego nie warto pomija\u0107<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/#%E2%80%9EAtlas_chmur%E2%80%9D_%E2%80%93_literacka_ukladanka_ktorej_konstrukcja_jest_czescia_opowiesci\" >&#8222;Atlas chmur\u201d \u2013 literacka uk\u0142adanka, kt\u00f3rej konstrukcja jest cz\u0119\u015bci\u0105 opowie\u015bci<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-10\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/#%E2%80%9EPersepolis%E2%80%9D_%E2%80%93_dowod_ze_wazna_literatura_nie_musi_skladac_sie_wylacznie_ze_zdan\" >&#8222;Persepolis\u201d \u2013 dow\u00f3d, \u017ce wa\u017cna literatura nie musi sk\u0142ada\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie ze zda\u0144<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-11\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/#Ksiazki_wplywowe_nie_zawsze_sa_najlepszym_wyborem_dla_kazdego\" >Ksi\u0105\u017cki wp\u0142ywowe nie zawsze s\u0105 najlepszym wyborem dla ka\u017cdego<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-12\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/#Ranking_jest_poczatkiem_rozmowy_a_nie_egzaminem_z_czytania\" >Ranking jest pocz\u0105tkiem rozmowy, a&nbsp;nie egzaminem z&nbsp;czytania<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-13\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/#FAQ\" >FAQ<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-14\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/#Dlaczego_%E2%80%9EThe_Guardian%E2%80%9D_umiescil_na_liscie_czwarty_tom_Harryego_Pottera_a_nie_pierwszy\" >Dlaczego &#8222;The Guardian\u201d umie\u015bci\u0142 na li\u015bcie czwarty tom Harry\u2019ego Pottera, a&nbsp;nie pierwszy?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-15\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/#Czy_%E2%80%9EBursztynowa_lunete%E2%80%9D_Philipa_Pullmana_mozna_przeczytac_bez_znajomosci_wczesniejszych_czesci\" >Czy &#8222;Bursztynow\u0105 lunet\u0119\u201d Philipa Pullmana mo\u017cna przeczyta\u0107 bez znajomo\u015bci wcze\u015bniejszych cz\u0119\u015bci?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-16\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/#Dlaczego_przy_niektorych_tytulach_podano_dwie_daty_wydania\" >Dlaczego przy niekt\u00f3rych tytu\u0142ach podano dwie daty wydania?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-17\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/#Jakie_powiesci_graficzne_poza_%E2%80%9EPersepolis%E2%80%9D_znalazly_sie_w_rankingu\" >Jakie powie\u015bci graficzne poza &#8222;Persepolis\u201d znalaz\u0142y si\u0119 w&nbsp;rankingu?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-18\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/#Czy_ksiazek_z_listy_%E2%80%9EThe_Guardian%E2%80%9D_warto_sluchac_w_wersji_audio\" >Czy ksi\u0105\u017cek z&nbsp;listy \u201eThe Guardian\u201d warto s\u0142ucha\u0107 w&nbsp;wersji audio?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-19\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/#Gdzie_mozna_sluchac_ksiazek_w_wersji_audio\" >Gdzie mo\u017cna s\u0142ucha\u0107 ksi\u0105\u017cek w&nbsp;wersji audio?<\/a><\/li><\/ul><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ranking_z_2019_roku_a_nie_zamkniety_kanon_XXI_wieku\"><\/span>Ranking z&nbsp;2019 roku, a&nbsp;nie zamkni\u0119ty kanon XXI wieku<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Lista &#8222;The Guardian\u201d* zosta\u0142a opublikowana 21 wrze\u015bnia 2019 roku jako wyb\u00f3r najlepszych ksi\u0105\u017cek wydanych od 2000 roku. Strona zestawienia by\u0142a p\u00f3\u017aniej aktualizowana, ostatnio w&nbsp;kwietniu 2025 roku, ale sam dob\u00f3r tytu\u0142\u00f3w pozostaje przede wszystkim podsumowaniem pierwszych dw\u00f3ch dekad stulecia. <strong>Nie znajdziemy wi\u0119c na niej \u017cadnej ksi\u0105\u017cki wydanej w&nbsp;latach 2020-2026.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Obok powie\u015bci znalaz\u0142y si\u0119 <a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/katalog\/reportaz-i-dokument\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">reporta\u017ce<\/a>, ksi\u0105\u017cki naukowe i&nbsp;popularnonaukowe, autobiografie, eseje, tomy poezji oraz powie\u015bci graficzne. &#8222;Persepolis\u201d Marjane Satrapi s\u0105siaduje tu z&nbsp;ksi\u0105\u017ck\u0105 o&nbsp;historii nowotwor\u00f3w, manifestem Mary Beard, wierszami Seamusa Heaneya i&nbsp;poradnikiem <a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/autor\/stephen-king\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Stephena Kinga<\/a> o&nbsp;pisaniu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Ranking lepiej traktowa\u0107 zatem jako <strong>map\u0119 najwa\u017cniejszych zjawisk literackich pocz\u0105tku wieku<\/strong> ni\u017c list\u0119 stu obowi\u0105zkowych lektur, kt\u00f3re trzeba przeczyta\u0107 w&nbsp;podanej kolejno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/dolacz-do-audioteka-klub\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"216\" data-attachment-id=\"21537\" data-permalink=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/6-queerowych-historii-milosnych-do-przesluchania-dla-zainteresowanych\/gdy-tajemnice-wychodza-na-jaw-1\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/Gdy-tajemnice-wychodza-na-jaw.-1.png?fit=768%2C216&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"768,216\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;&quot;}\" data-image-title=\"Gdy tajemnice wychodz\u0105 na jaw. (1)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/Gdy-tajemnice-wychodza-na-jaw.-1.png?fit=768%2C216&amp;ssl=1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/Gdy-tajemnice-wychodza-na-jaw.-1.png?resize=768%2C216&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-21537\" style=\"width:800px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/Gdy-tajemnice-wychodza-na-jaw.-1.png?w=768&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/Gdy-tajemnice-wychodza-na-jaw.-1.png?resize=300%2C84&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/Gdy-tajemnice-wychodza-na-jaw.-1.png?resize=512%2C144&amp;ssl=1 512w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ktore_ksiazki_rzeczywiscie_przetrwaly_probe_czasu\"><\/span>Kt\u00f3re ksi\u0105\u017cki rzeczywi\u015bcie przetrwa\u0142y pr\u00f3b\u0119 czasu?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Pomocn\u0105 odpowied\u017a przyni\u00f3s\u0142 sam &#8222;The Guardian\u201d. W&nbsp;maju 2026 roku redakcja opublikowa\u0142a nowy ranking stu najlepszych powie\u015bci wszech czas\u00f3w, przygotowany na podstawie g\u0142os\u00f3w ponad 170 pisarzy, krytyk\u00f3w i&nbsp;naukowc\u00f3w. Na li\u015bcie obejmuj\u0105cej dzie\u0142a od Cervantesa i&nbsp;Austen po wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107 znalaz\u0142o si\u0119 osiem powie\u015bci obecnych r\u00f3wnie\u017c w&nbsp;zestawieniu XXI wieku z&nbsp;2019 roku: <strong>&#8222;Droga\u201d, &#8222;Linia pi\u0119kna\u201d, &#8222;Austerlitz\u201d, &#8222;Bia\u0142e z\u0119by\u201d, &#8222;Po\u0142\u00f3wka \u017c\u00f3\u0142tego s\u0142o\u0144ca\u201d, &#8222;Nie opuszczaj mnie\u201d, &#8222;Genialna przyjaci\u00f3\u0142ka\u201d oraz &#8222;Wolf Hall\u201d<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To nie jest matematyczny dow\u00f3d ich wy\u017cszo\u015bci, ale mocny sygna\u0142. Ksi\u0105\u017cki te nie tylko zrobi\u0142y wra\u017cenie bezpo\u015brednio po premierze. Kilka lub kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej krytycy nadal stawiaj\u0105 je obok najwa\u017cniejszych powie\u015bci w&nbsp;historii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Podobn\u0105 zbie\u017cno\u015b\u0107 wida\u0107 w&nbsp;rankingu &#8222;The New York Timesa\u201d z&nbsp;2024 roku. W&nbsp;jego pierwszej dziesi\u0105tce znalaz\u0142o si\u0119 a\u017c siedem tytu\u0142\u00f3w obecnych wcze\u015bniej u&nbsp;&#8222;The Guardian\u201d: &#8222;Genialna przyjaci\u00f3\u0142ka\u201d, &#8222;Wolf Hall\u201d, &#8222;Korekty\u201d, &#8222;Kolej podziemna\u201d, &#8222;Austerlitz\u201d, &#8222;Nie opuszczaj mnie\u201d i&nbsp;&#8222;Gilead\u201d. Por\u00f3wnanie nie tworzy obiektywnego kanonu, ale pokazuje, \u017ce pewna grupa ksi\u0105\u017cek regularnie powraca w&nbsp;najwa\u017cniejszych podsumowaniach pierwszej \u0107wierci wieku.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group is-style-cs-promo\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\ud83d\udc49<a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/blog\/nominowani-do-nagrody-nike-2026-te-ksiazki-musisz-znac\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Nominowani do Nagrody Nike 2026. Te ksi\u0105\u017cki musisz zna\u0107!<\/a><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9EWolf_Hall%E2%80%9D_%E2%80%93_najlepszy_wybor_dla_milosnikow_historii_i_polityki\"><\/span>&#8222;Wolf Hall\u201d \u2013 najlepszy wyb\u00f3r dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w historii i&nbsp;polityki<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Pierwsze miejsce w&nbsp;zestawieniu &#8222;The Guardian\u201d zaj\u0119\u0142o <strong>&#8222;Wolf Hall\u201d Hilary Mantel<\/strong>, wydane po polsku jako <a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/audiobook\/w-komnatach-wolf-hall\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">&#8222;W komnatach Wolf Hall\u201d<\/a>. Powie\u015b\u0107 opowiada o&nbsp;awansie Thomasa Cromwella na dworze Henryka VIII, ale daleko jej do tradycyjnej rekonstrukcji historycznej pe\u0142nej dat, kostium\u00f3w i&nbsp;dostojnych dialog\u00f3w.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"300\" data-attachment-id=\"21898\" data-permalink=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/37-7\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/37-7.webp?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"300,300\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;&quot;}\" data-image-title=\"37 (7)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/37-7.webp?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/37-7.webp?resize=300%2C300&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-21898\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/37-7.webp?w=300&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/37-7.webp?resize=150%2C150&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/37-7.webp?resize=200%2C200&amp;ssl=1 200w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/37-7.webp?resize=148%2C148&amp;ssl=1 148w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/37-7.webp?resize=296%2C296&amp;ssl=1 296w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Mantel pokazuje histori\u0119 jako \u017cywy proces tworzony przez ludzi, kt\u00f3rzy nie znaj\u0105 przysz\u0142o\u015bci. <em><a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/cykl\/tomasz-cromwell\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Tomasz Cromwell<\/a><\/em> nie wyst\u0119puje tu wy\u0142\u0105cznie jako bezwzgl\u0119dny urz\u0119dnik. Jest cz\u0142owiekiem obdarzonym niezwyk\u0142\u0105 pami\u0119ci\u0105, inteligencj\u0105, talentem do obserwacji oraz umiej\u0119tno\u015bci\u0105 przewidywania cudzych decyzji. Polityka przypomina negocjacj\u0119 prowadzon\u0105 w&nbsp;pokoju, w&nbsp;kt\u00f3rym ka\u017cdy co\u015b ukrywa. <strong>Ksi\u0105\u017cka zdoby\u0142a Bookera w&nbsp;2009 roku, a&nbsp;jury nagrody podkre\u015bla\u0142o, \u017ce Mantel na nowo zdefiniowa\u0142a mo\u017cliwo\u015bci powie\u015bci historycznej.<\/strong> W&nbsp;rankingu wszystkich powie\u015bci przygotowanym przez &#8222;The Guardian\u201d w&nbsp;2026 roku &#8222;Wolf Hall\u201d zaj\u0119\u0142o 34. miejsce \u2013 najwy\u017csze spo\u015br\u00f3d ksi\u0105\u017cek z&nbsp;pierwotnej czo\u0142\u00f3wki zestawienia XXI wieku.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9EGenialna_przyjaciolka%E2%80%9D_%E2%80%93_opowiesc_prywatna_ktora_stala_sie_wielka_historia_spoleczna\"><\/span>&#8222;Genialna przyjaci\u00f3\u0142ka\u201d \u2013 opowie\u015b\u0107 prywatna, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 wielk\u0105 histori\u0105 spo\u0142eczn\u0105<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Na li\u015bcie z&nbsp;2019 roku <a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/audiobook\/genialna-przyjaciolka-f9252b3d\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>&#8222;Genialna przyjaci\u00f3\u0142ka\u201d Eleny Ferrante<\/strong><\/a> zaj\u0119\u0142a 11. miejsce. P\u00f3\u017aniejsze zestawienia pokaza\u0142y jednak, \u017ce jej znaczenie nadal ros\u0142o. W&nbsp;2024 roku &#8222;The New York Times\u201d uzna\u0142 j\u0105 za najlepsz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 XXI wieku, a&nbsp;w rankingu powie\u015bci wszech czas\u00f3w &#8222;The Guardian\u201d z&nbsp;2026 roku trafi\u0142a na 51. pozycj\u0119.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"300\" data-attachment-id=\"21897\" data-permalink=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/212-1\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/212-1.webp?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"300,300\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;&quot;}\" data-image-title=\"212 (1)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/212-1.webp?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/212-1.webp?resize=300%2C300&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-21897\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/212-1.webp?w=300&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/212-1.webp?resize=150%2C150&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/212-1.webp?resize=200%2C200&amp;ssl=1 200w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/212-1.webp?resize=148%2C148&amp;ssl=1 148w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/212-1.webp?resize=296%2C296&amp;ssl=1 296w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Pocz\u0105tek cyklu neapolita\u0144skiego opowiada o&nbsp;Elenie i&nbsp;Lili, dw\u00f3ch dziewczynkach dorastaj\u0105cych w&nbsp;biednej, pe\u0142nej przemocy dzielnicy powojennego Neapolu. Ich przyja\u017a\u0144 jest jednocze\u015bnie bliska, konkurencyjna, inspiruj\u0105ca i&nbsp;niszcz\u0105ca. Ferrante pokazuje, jak relacje mi\u0119dzy kobietami kszta\u0142tuj\u0105 ambicje, poczucie w\u0142asnej warto\u015bci i&nbsp;\u017cyciowe wybory.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Najwi\u0119ksza si\u0142a tej ksi\u0105\u017cki polega na po\u0142\u0105czeniu intymno\u015bci z&nbsp;szerok\u0105 perspektyw\u0105. Historia dw\u00f3ch dziewcz\u0105t staje si\u0119 opowie\u015bci\u0105 o&nbsp;klasie spo\u0142ecznej, edukacji, patriarchacie, polityce i&nbsp;mo\u017cliwo\u015bciach awansu. Czytelnik otrzymuje sag\u0119, ale pozbawion\u0105 sentymentalnego lukru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce &#8222;Genialna przyjaci\u00f3\u0142ka\u201d jest dopiero pocz\u0105tkiem <a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/cykl\/genialna-przyjaciolka\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">czterotomowego cyklu<\/a>. Sam pierwszy tom tworzy zamkni\u0119ty etap historii, lecz prawdziwa skala projektu Ferrante ujawnia si\u0119 dopiero w&nbsp;kolejnych cz\u0119\u015bciach.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9ENie_opuszczaj_mnie%E2%80%9D_%E2%80%93_science_fiction_ktore_prawie_nie_wyglada_jak_science_fiction\"><\/span>&#8222;Nie opuszczaj mnie\u201d \u2013 science fiction, kt\u00f3re prawie nie wygl\u0105da jak science fiction<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Czwarte miejsce w&nbsp;rankingu &#8222;The Guardian\u201d zaj\u0119\u0142a powie\u015b\u0107 <a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/audiobook\/nie-opuszczaj-mnie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>&#8222;Nie opuszczaj mnie\u201d Kazuo Ishiguro<\/strong><\/a>. W&nbsp;zestawieniu wszystkich powie\u015bci z&nbsp;2026 roku znalaz\u0142a si\u0119 na pozycji 59., a&nbsp;&#8222;The New York Times\u201d umie\u015bci\u0142 j\u0105 w&nbsp;2024 roku na miejscu dziewi\u0105tym w\u015br\u00f3d najlepszych ksi\u0105\u017cek obecnego stulecia.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"300\" data-attachment-id=\"21894\" data-permalink=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/89-2\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/89-2.webp?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"300,300\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;&quot;}\" data-image-title=\"89 (2)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/89-2.webp?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/89-2.webp?resize=300%2C300&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-21894\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/89-2.webp?w=300&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/89-2.webp?resize=150%2C150&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/89-2.webp?resize=200%2C200&amp;ssl=1 200w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/89-2.webp?resize=148%2C148&amp;ssl=1 148w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/89-2.webp?resize=296%2C296&amp;ssl=1 296w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/autor\/kazuo-ishiguro\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Kazuo<\/strong> <strong>Ishiguro<\/strong><\/a><strong> przedstawia \u015bwiat, w&nbsp;kt\u00f3rym pewne osi\u0105gni\u0119cie medyczne zosta\u0142o zaakceptowane tak dawno, \u017ce bohaterowie w\u0142a\u015bciwie nie potrafi\u0105 go zakwestionowa\u0107.<\/strong> Kathy wspomina dzieci\u0144stwo sp\u0119dzone w&nbsp;pozornie idyllicznej szkole z&nbsp;internatem, relacj\u0119 z&nbsp;Ruth i&nbsp;Tommym oraz stopniowe odkrywanie celu, do kt\u00f3rego zostali przygotowani. Autor nie buduje napi\u0119cia przez po\u015bcigi, bunt przeciwko systemowi ani widowiskowe eksperymenty. Najstraszniejsze okazuje si\u0119 to, jak \u0142atwo cz\u0142owiek mo\u017ce zaakceptowa\u0107 narzucony mu porz\u0105dek. Powie\u015b\u0107 m\u00f3wi o&nbsp;\u015bmiertelno\u015bci, pami\u0119ci i&nbsp;potrzebie nadania znaczenia \u017cyciu, kt\u00f3rego d\u0142ugo\u015bci nie potrafimy kontrolowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9ECzasy_secondhand%E2%80%9D_%E2%80%93_wielka_historia_opowiedziana_glosami_zwyklych_ludzi\"><\/span>&#8222;Czasy secondhand\u201d \u2013 wielka historia opowiedziana g\u0142osami zwyk\u0142ych ludzi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Na trzeciej pozycji &#8222;The Guardian\u201d umie\u015bci\u0142 <a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/audiobook\/czasy-secondhand\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>&#8222;Czasy secondhand. Koniec czerwonego cz\u0142owieka\u201d Swiet\u0142any Aleksijewicz<\/strong><\/a>. Autorka zebra\u0142a tysi\u0105ce godzin rozm\u00f3w z&nbsp;lud\u017ami pami\u0119taj\u0105cymi Zwi\u0105zek Radziecki, jego rozpad i&nbsp;gwa\u0142towne przej\u015bcie do kapitalizmu.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"300\" data-attachment-id=\"21892\" data-permalink=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/61-3-2\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/61-3-1.webp?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"300,300\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;&quot;}\" data-image-title=\"61 (3)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/61-3-1.webp?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/61-3-1.webp?resize=300%2C300&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-21892\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/61-3-1.webp?w=300&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/61-3-1.webp?resize=150%2C150&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/61-3-1.webp?resize=200%2C200&amp;ssl=1 200w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/61-3-1.webp?resize=148%2C148&amp;ssl=1 148w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/61-3-1.webp?resize=296%2C296&amp;ssl=1 296w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">W ksi\u0105\u017cce nie przemawiaj\u0105 przede wszystkim prezydenci, genera\u0142owie czy zawodowi komentatorzy. G\u0142os otrzymuj\u0105 byli aparatczycy, lekarze, kelnerzy, \u017co\u0142nierze, wi\u0119\u017aniowie \u0142agr\u00f3w, rodziny ofiar oraz osoby, kt\u00f3re po upadku ZSRR utraci\u0142y poczucie stabilno\u015bci i&nbsp;w\u0142asn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107. Aleksijewicz nie pr\u00f3buje ujednolici\u0107 ich do\u015bwiadcze\u0144. <strong>Jedni wspominaj\u0105 system z&nbsp;przera\u017ceniem, inni z&nbsp;nostalgi\u0105.<\/strong> Wolno\u015b\u0107 mo\u017ce oznacza\u0107 wyzwolenie, ale tak\u017ce chaos, utrat\u0119 pracy i&nbsp;\u015bwiata, kt\u00f3rego zasady \u2013 nawet je\u015bli niesprawiedliwe \u2013 by\u0142y znane.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9EDroga%E2%80%9D_%E2%80%93_katastrofa_opowiedziana_szeptem\"><\/span>&#8222;Droga\u201d \u2013 katastrofa opowiedziana szeptem<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/audiobook\/droga-wydanie-II\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>&#8222;Droga\u201d Cormaca McCarthy\u2019ego<\/strong><\/a> znalaz\u0142a si\u0119 na 17. miejscu listy XXI wieku. W&nbsp;2026 roku wesz\u0142a tak\u017ce do rankingu stu najlepszych powie\u015bci wszech czas\u00f3w, zajmuj\u0105c pozycj\u0119 setn\u0105. Ksi\u0105\u017cka otrzyma\u0142a w&nbsp;2007 roku Nagrod\u0119 Pulitzera w&nbsp;dziedzinie fikcji.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"300\" data-attachment-id=\"21890\" data-permalink=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/187-1-2\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/187-1-2.webp?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"300,300\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;&quot;}\" data-image-title=\"187 (1)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/187-1-2.webp?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/187-1-2.webp?resize=300%2C300&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-21890\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/187-1-2.webp?w=300&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/187-1-2.webp?resize=150%2C150&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/187-1-2.webp?resize=200%2C200&amp;ssl=1 200w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/187-1-2.webp?resize=148%2C148&amp;ssl=1 148w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/187-1-2.webp?resize=296%2C296&amp;ssl=1 296w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Ojciec i&nbsp;syn przemierzaj\u0105 zniszczon\u0105 Ameryk\u0119, pr\u00f3buj\u0105c dotrze\u0107 na po\u0142udnie. Nie wiadomo dok\u0142adnie, co doprowadzi\u0142o do zag\u0142ady. Nie ma te\u017c rozbudowanego obrazu polityki ani technologii \u015bwiata przed katastrof\u0105. Pozostaj\u0105 popi\u00f3\u0142, ch\u0142\u00f3d, g\u0142\u00f3d i&nbsp;pytanie, czy w&nbsp;rzeczywisto\u015bci pozbawionej prawa nadal warto zachowywa\u0107 cz\u0142owiecze\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\"><strong><a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/autor\/cormac-mccarthy\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Cormac McCarthy<\/a> sprowadza postapokalips\u0119 do najbardziej podstawowej relacji.<\/strong> Ojciec pr\u00f3buje przygotowa\u0107 dziecko do \u017cycia, jednocze\u015bnie wiedz\u0105c, \u017ce mo\u017ce nie zd\u0105\u017cy\u0107 przekaza\u0107 mu wszystkiego. Syn przypomina natomiast, \u017ce samo prze\u017cycie nie jest jeszcze wystarczaj\u0105cym celem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">To kr\u00f3tka, intensywna powie\u015b\u0107, kt\u00f3ra mo\u017ce zainteresowa\u0107 zar\u00f3wno mi\u0142o\u015bnik\u00f3w literatury pi\u0119knej, jak i&nbsp;czytelnik\u00f3w fantastyki. Ostrze\u017cenie jest tylko jedno: nie jest to odpowiednia ksi\u0105\u017cka na popraw\u0119 humoru. Ma za to emocjonaln\u0105 si\u0142\u0119 spadaj\u0105cej szafy.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group is-style-cs-promo\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\ud83d\udc49<a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/blog\/meskie-czytanie-bez-stereotypow-historie-o-sile-charakteru-nie-tylko-o-sile-miesni\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Audiobooki dla m\u0119\u017cczyzn bez stereotyp\u00f3w. Inspiruj\u0105ce historie<\/a><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9EProwadz_swoj_plug_przez_kosci_umarlych%E2%80%9D_%E2%80%93_polski_akcent_ktorego_nie_warto_pomijac\"><\/span>&#8222;Prowad\u017a sw\u00f3j p\u0142ug przez ko\u015bci umar\u0142ych\u201d \u2013 polski akcent, kt\u00f3rego nie warto pomija\u0107<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Na 75. miejscu listy znalaz\u0142a si\u0119 powie\u015b\u0107 <a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/audiobook\/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>&#8222;Prowad\u017a sw\u00f3j p\u0142ug przez ko\u015bci umar\u0142ych\u201d Olgi Tokarczuk<\/strong><\/a>. &#8222;The Guardian\u201d okre\u015bli\u0142 j\u0105 jako egzystencjalny ekothriller \u0142\u0105cz\u0105cy zagadk\u0119 kryminaln\u0105 z&nbsp;refleksj\u0105 nad przemoc\u0105 wobec zwierz\u0105t, wykluczeniem oraz relacj\u0105 cz\u0142owieka z&nbsp;natur\u0105.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"300\" data-attachment-id=\"21888\" data-permalink=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/610-6\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/610-5.webp?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"300,300\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;&quot;}\" data-image-title=\"610\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/610-5.webp?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/610-5.webp?resize=300%2C300&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-21888\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/610-5.webp?w=300&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/610-5.webp?resize=150%2C150&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/610-5.webp?resize=200%2C200&amp;ssl=1 200w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/610-5.webp?resize=148%2C148&amp;ssl=1 148w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/610-5.webp?resize=296%2C296&amp;ssl=1 296w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Bohaterka, Janina Duszejko, mieszka w&nbsp;niewielkiej miejscowo\u015bci w&nbsp;Kotlinie K\u0142odzkiej, uk\u0142ada horoskopy, t\u0142umaczy Williama Blake\u2019a i&nbsp;zdecydowanie bardziej ufa zwierz\u0119tom ni\u017c ludziom. Gdy w&nbsp;okolicy zaczynaj\u0105 gin\u0105\u0107 m\u0119\u017cczy\u017ani zwi\u0105zani z&nbsp;polowaniami, Duszejko tworzy w\u0142asn\u0105 teori\u0119 zbrodni.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\"><strong>Powie\u015b\u0107 mo\u017cna czyta\u0107 jako krymina\u0142, czarn\u0105 komedi\u0119, ekologiczny manifest lub portret osoby, kt\u00f3rej nikt nie chce traktowa\u0107 powa\u017cnie.<\/strong> Jej dodatkow\u0105 si\u0142\u0105 jest niepewno\u015b\u0107: Tokarczuk nie pozwala \u0142atwo rozstrzygn\u0105\u0107, gdzie ko\u0144czy si\u0119 przenikliwo\u015b\u0107 bohaterki, a&nbsp;zaczyna obsesja.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9EAtlas_chmur%E2%80%9D_%E2%80%93_literacka_ukladanka_ktorej_konstrukcja_jest_czescia_opowiesci\"><\/span>&#8222;Atlas chmur\u201d \u2013 literacka uk\u0142adanka, kt\u00f3rej konstrukcja jest cz\u0119\u015bci\u0105 opowie\u015bci<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Dziewi\u0105te miejsce zaj\u0105\u0142 <a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/audiobook\/atlas-chmur\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>&#8222;Atlas chmur\u201d Davida Mitchella<\/strong><\/a>. Powie\u015b\u0107 sk\u0142ada si\u0119 z&nbsp;sze\u015bciu historii rozgrywaj\u0105cych si\u0119 w&nbsp;r\u00f3\u017cnych epokach i&nbsp;napisanych w&nbsp;odmiennych stylach \u2013 od dziennika podr\u00f3\u017cnego i&nbsp;thrillera po dystopi\u0119 oraz opowie\u015b\u0107 osadzon\u0105 po upadku cywilizacji. Historie zostaj\u0105 przerwane w&nbsp;po\u0142owie, a&nbsp;nast\u0119pnie domkni\u0119te w&nbsp;odwrotnej kolejno\u015bci.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"300\" data-attachment-id=\"21886\" data-permalink=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/attachment\/179\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/179.webp?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"300,300\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;&quot;}\" data-image-title=\"179\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/179.webp?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/179.webp?resize=300%2C300&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-21886\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/179.webp?w=300&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/179.webp?resize=150%2C150&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/179.webp?resize=200%2C200&amp;ssl=1 200w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/179.webp?resize=148%2C148&amp;ssl=1 148w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/179.webp?resize=296%2C296&amp;ssl=1 296w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\"><strong>Konstrukcja nie jest jedynie formalnym popisem. Mitchell pokazuje, jak przemoc, w\u0142adza, op\u00f3r i&nbsp;pragnienie wolno\u015bci powracaj\u0105 pod r\u00f3\u017cnymi nazwami.<\/strong> Dokument pozostawiony przez jednego bohatera mo\u017ce zosta\u0107 przeczytany, obejrzany albo wys\u0142uchany przez inn\u0105 posta\u0107 kilkadziesi\u0105t lub kilkaset lat p\u00f3\u017aniej. Nie ka\u017cdemu spodoba si\u0119 ka\u017cda cz\u0119\u015b\u0107 r\u00f3wnie mocno. Warto jednak zna\u0107 &#8222;Atlas chmur\u201d jako przyk\u0142ad powie\u015bci, kt\u00f3ra wymaga od czytelnika aktywnego \u0142\u0105czenia element\u00f3w, zamiast prowadzi\u0107 go najprostsz\u0105 drog\u0105 od pierwszego do ostatniego rozdzia\u0142u.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9EPersepolis%E2%80%9D_%E2%80%93_dowod_ze_wazna_literatura_nie_musi_skladac_sie_wylacznie_ze_zdan\"><\/span>&#8222;Persepolis\u201d \u2013 dow\u00f3d, \u017ce wa\u017cna literatura nie musi sk\u0142ada\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie ze zda\u0144<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Na 47. miejscu znalaz\u0142o si\u0119 <strong>&#8222;Persepolis\u201d Marjane Satrapi<\/strong> \u2013 autobiograficzna powie\u015b\u0107 graficzna o&nbsp;dorastaniu w&nbsp;Iranie w&nbsp;czasie rewolucji islamskiej i&nbsp;wojny ira\u0144sko-irackiej. Proste, czarno-bia\u0142e rysunki kontrastuj\u0105 z&nbsp;polityczn\u0105 przemoc\u0105 oraz coraz wi\u0119kszym ograniczaniem osobistej wolno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\"><strong>Satrapi patrzy na rewolucj\u0119 oczami dziecka, kt\u00f3re nie zawsze rozumie mechanizmy polityczne, ale doskonale widzi ich skutki.<\/strong> Ubrania, muzyka, szkolne zasady i&nbsp;zachowanie doros\u0142ych staj\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 walki o&nbsp;to\u017csamo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">&#8222;Persepolis\u201d warto zna\u0107 r\u00f3wnie\u017c jako ksi\u0105\u017ck\u0119, kt\u00f3ra pomog\u0142a upowszechni\u0107 autobiograficzny komiks w\u015br\u00f3d odbiorc\u00f3w kojarz\u0105cych powie\u015b\u0107 graficzn\u0105 g\u0142\u00f3wnie z&nbsp;superbohaterami. Na li\u015bcie &#8222;The Guardian\u201d znalaz\u0142y si\u0119 tak\u017ce inne wa\u017cne dzie\u0142a tego nurtu: &#8222;Fun Home\u201d Alison Bechdel oraz &#8222;Jimmy Corrigan\u201d Chrisa Ware\u2019a.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group is-style-cs-promo\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\ud83d\udc49<a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/blog\/literacka-lista-marzen-15-ksiazek-do-przeczytania-przed-smiercia-mamy-je-w-audio\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">15 ksi\u0105\u017cek do przeczytania przed \u015bmierci\u0105. Pos\u0142uchaj u&nbsp;nas!<\/a><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ksiazki_wplywowe_nie_zawsze_sa_najlepszym_wyborem_dla_kazdego\"><\/span>Ksi\u0105\u017cki wp\u0142ywowe nie zawsze s\u0105 najlepszym wyborem dla ka\u017cdego<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ranking zawiera r\u00f3wnie\u017c tytu\u0142y, kt\u00f3rych znaczenie kulturowe jest \u0142atwiejsze do obrony ni\u017c ich uniwersalna warto\u015b\u0107 dla ka\u017cdego czytelnika.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/audiobook\/sapiens-od-zwierzat-do-bogow-literackie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>&#8222;Sapiens. Od zwierz\u0105t do bog\u00f3w\u201d<\/strong> Yuvala Noaha Harariego<\/a> znakomicie popularyzuje histori\u0119 i&nbsp;stawia pytania o&nbsp;rol\u0119 wsp\u00f3lnych mit\u00f3w, religii, pieni\u0105dza oraz pa\u0144stwa. Jednocze\u015bnie nawet opis &#8222;The Guardian\u201d zaznacza\u0142, \u017ce ogromny zakres ksi\u0105\u017cki mo\u017ce prowadzi\u0107 do zbyt szerokich uog\u00f3lnie\u0144. Najlepiej traktowa\u0107 j\u0105 jako pocz\u0105tek dyskusji, a&nbsp;nie ostateczny podr\u0119cznik ca\u0142ej historii cz\u0142owieka.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>&#8222;Ma\u0142e \u017cycie\u201d Hanyi Yanagihary<\/strong> zaj\u0119\u0142o dopiero 96. miejsce, ale sta\u0142o si\u0119 jednym z&nbsp;najg\u0142o\u015bniejszych i&nbsp;najbardziej dziel\u0105cych tytu\u0142\u00f3w stulecia. Dla jednych jest poruszaj\u0105c\u0105 opowie\u015bci\u0105 o&nbsp;przyja\u017ani i&nbsp;skutkach traumy, dla innych \u2013 nagromadzeniem cierpienia przekraczaj\u0105cym granic\u0119 emocjonalnej manipulacji.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>&#8222;Normalni ludzie\u201d Sally Rooney<\/strong> nie s\u0105 wielk\u0105 panoram\u0105 historyczn\u0105 ani formaln\u0105 rewolucj\u0105. To precyzyjna historia dwojga ludzi, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 rozmawia\u0107 o&nbsp;literaturze, polityce i&nbsp;w\u0142asnych aspiracjach, ale nie umiej\u0105 jasno powiedzie\u0107 sobie, czego potrzebuj\u0105. Ksi\u0105\u017cka zaj\u0119\u0142a 25. miejsce i&nbsp;pozostaje jednym z&nbsp;najbardziej przyst\u0119pnych wej\u015b\u0107 w&nbsp;literatur\u0119 obyczajow\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnego pokolenia.<\/li>\n\n\n\n<li>Z kolei <strong>&#8222;Zaginiona dziewczyna\u201d Gillian Flynn<\/strong>, umieszczona na 65. pozycji, mo\u017ce nie by\u0107 najbardziej wyrafinowan\u0105 powie\u015bci\u0105 rankingu, ale trudno przeceni\u0107 jej wp\u0142yw na p\u00f3\u017aniejsze thrillery psychologiczne. Toksyczne ma\u0142\u017ce\u0144stwa, naprzemienna narracja i&nbsp;bohaterki wymykaj\u0105ce si\u0119 prostemu podzia\u0142owi na ofiary oraz sprawczynie sta\u0142y si\u0119 po jej sukcesie niemal osobnym nurtem literatury popularnej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"300\" data-attachment-id=\"21902\" data-permalink=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/the-guardian-wybral-100-najlepszych-ksiazek-xxi-wieku-ktore-naprawde-warto-znac\/985-1\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/985-1-1.webp?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"300,300\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;&quot;}\" data-image-title=\"985 (1)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/985-1-1.webp?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/985-1-1.webp?resize=300%2C300&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-21902\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/985-1-1.webp?w=300&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/985-1-1.webp?resize=150%2C150&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/985-1-1.webp?resize=200%2C200&amp;ssl=1 200w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/985-1-1.webp?resize=148%2C148&amp;ssl=1 148w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/985-1-1.webp?resize=296%2C296&amp;ssl=1 296w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ranking_jest_poczatkiem_rozmowy_a_nie_egzaminem_z_czytania\"><\/span>Ranking jest pocz\u0105tkiem rozmowy, a&nbsp;nie egzaminem z&nbsp;czytania<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Najwi\u0119ksz\u0105 warto\u015bci\u0105 listy &#8222;The Guardian\u201d nie jest ustalenie, czy &#8222;Wolf Hall\u201d naprawd\u0119 jest lepsze od &#8222;Gilead\u201d albo czy &#8222;Droga\u201d zas\u0142uguje na miejsce wy\u017csze ni\u017c &#8222;Persepolis\u201d. <strong>Literatura nie dzia\u0142a jak zawody sportowe, a&nbsp;r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy miejscem czwartym i&nbsp;czterdziestym nie daje si\u0119 zmierzy\u0107 stoperem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Ranking pokazuje jednak, jakie tematy i&nbsp;formy kszta\u0142towa\u0142y literatur\u0119 pocz\u0105tku XXI wieku. Powracaj\u0105 w&nbsp;nim pami\u0119\u0107 historyczna, skutki kolonializmu, nier\u00f3wno\u015bci, kryzys klimatyczny, migracja, to\u017csamo\u015b\u0107, cielesno\u015b\u0107 oraz pytanie o&nbsp;to, jak jednostka mo\u017ce zachowa\u0107 podmiotowo\u015b\u0107 w&nbsp;systemie silniejszym od niej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\"><strong>Nie wszystkie ksi\u0105\u017cki z&nbsp;listy przetrwaj\u0105 ca\u0142e stulecie.<\/strong> Cz\u0119\u015b\u0107 zostanie zast\u0105piona przez dzie\u0142a wydane p\u00f3\u017aniej, inne b\u0119d\u0105 czytane przede wszystkim jako \u015bwiadectwa swojej epoki. Ju\u017c dzi\u015b mo\u017cna jednak wskaza\u0107 tytu\u0142y, kt\u00f3re mocno zakorzeni\u0142y si\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym kanonie. &#8222;Wolf Hall\u201d, &#8222;Genialna przyjaci\u00f3\u0142ka\u201d, &#8222;Nie opuszczaj mnie\u201d, &#8222;Austerlitz\u201d, &#8222;Droga\u201d i&nbsp;&#8222;Po\u0142\u00f3wka \u017c\u00f3\u0142tego s\u0142o\u0144ca\u201d s\u0105 w\u015br\u00f3d nich najbezpieczniejszymi wyborami.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/aplikacje\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"216\" data-attachment-id=\"19439\" data-permalink=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wschod-widziany-oczami-zachodu-przewodnik-po-kultowej-sadze-azjatyckiej-kolejnosc-sluchania\/banner_3-7\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/banner_3-6.png?fit=768%2C216&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"768,216\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;&quot;}\" data-image-title=\"banner_3\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/banner_3-6.png?fit=768%2C216&amp;ssl=1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/banner_3-6.png?resize=768%2C216&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-19439\" style=\"width:800px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/banner_3-6.png?w=768&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/banner_3-6.png?resize=300%2C84&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/banner_3-6.png?resize=512%2C144&amp;ssl=1 512w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">*https:\/\/www.theguardian.com\/books\/2019\/sep\/21\/best-books-of-the-21st-century<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"FAQ\"><\/span>FAQ<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dlaczego_%E2%80%9EThe_Guardian%E2%80%9D_umiescil_na_liscie_czwarty_tom_Harryego_Pottera_a_nie_pierwszy\"><\/span>Dlaczego &#8222;The Guardian\u201d umie\u015bci\u0142 na li\u015bcie czwarty tom Harry\u2019ego Pottera, a&nbsp;nie pierwszy?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ranking obejmowa\u0142 ksi\u0105\u017cki wydane od 2000 roku. Pierwsze trzy cz\u0119\u015bci cyklu ukaza\u0142y si\u0119 jeszcze w&nbsp;latach 90., natomiast <a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/audiobook\/harry-potter-i-czara-ognia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">&#8222;Harry Potter i&nbsp;Czara Ognia\u201d<\/a> mia\u0142 premier\u0119 w&nbsp;2000 roku i&nbsp;spe\u0142nia\u0142 przyj\u0119te kryterium czasowe. &#8222;The Guardian\u201d umie\u015bci\u0142 go na 97. miejscu, wskazuj\u0105c r\u00f3wnie\u017c, \u017ce w\u0142a\u015bnie w&nbsp;tej cz\u0119\u015bci seria staje si\u0119 wyra\u017anie mroczniejsza.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czy_%E2%80%9EBursztynowa_lunete%E2%80%9D_Philipa_Pullmana_mozna_przeczytac_bez_znajomosci_wczesniejszych_czesci\"><\/span>Czy &#8222;Bursztynow\u0105 lunet\u0119\u201d Philipa Pullmana mo\u017cna przeczyta\u0107 bez znajomo\u015bci wcze\u015bniejszych cz\u0119\u015bci?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lepiej tego nie robi\u0107. Ksi\u0105\u017cka zajmuj\u0105ca sz\u00f3ste miejsce jest fina\u0142em trylogii &#8222;Mroczne materie\u201d i&nbsp;domyka konflikty, relacje oraz idee rozwijane w&nbsp;&#8222;Zorzy p\u00f3\u0142nocnej\u201d i&nbsp;&#8222;Zaczarowanym no\u017cu\u201d. Czytanie wy\u0142\u0105cznie ostatniej cz\u0119\u015bci pozbawi\u0142oby wiele wydarze\u0144 emocjonalnego i&nbsp;filozoficznego kontekstu.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dlaczego_przy_niektorych_tytulach_podano_dwie_daty_wydania\"><\/span>Dlaczego przy niekt\u00f3rych tytu\u0142ach podano dwie daty wydania?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W przypadku ksi\u0105\u017cek t\u0142umaczonych &#8222;The Guardian\u201d cz\u0119sto podaje rok publikacji orygina\u0142u oraz rok wydania przek\u0142adu angielskiego. &#8222;Prowad\u017a sw\u00f3j p\u0142ug przez ko\u015bci umar\u0142ych\u201d ukaza\u0142o si\u0119 po polsku w&nbsp;2009 roku, a&nbsp;angielski przek\u0142ad Antonii Lloyd-Jones \u2013 w&nbsp;2018 roku. Podobny zapis zastosowano mi\u0119dzy innymi przy ksi\u0105\u017ckach Eleny Ferrante, Swiet\u0142any Aleksijewicz i&nbsp;Alaina Mabanckou.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jakie_powiesci_graficzne_poza_%E2%80%9EPersepolis%E2%80%9D_znalazly_sie_w_rankingu\"><\/span>Jakie powie\u015bci graficzne poza &#8222;Persepolis\u201d znalaz\u0142y si\u0119 w&nbsp;rankingu?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lista uwzgl\u0119dni\u0142a r\u00f3wnie\u017c &#8222;Fun Home\u201d Alison Bechdel, autobiograficzn\u0105 opowie\u015b\u0107 o&nbsp;rodzinie, seksualno\u015bci i&nbsp;relacji z&nbsp;ojcem, oraz &#8222;Jimmy Corrigan: The Smartest Kid on Earth\u201d Chrisa Ware\u2019a, eksperymentaln\u0105 histori\u0119 samotno\u015bci i&nbsp;rodzinnego dziedzictwa. Ich obecno\u015b\u0107 pokazuje, \u017ce redakcja traktowa\u0142a komiks jako pe\u0142noprawn\u0105 form\u0119 literack\u0105, a&nbsp;nie dodatek do tradycyjnej prozy.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czy_ksiazek_z_listy_%E2%80%9EThe_Guardian%E2%80%9D_warto_sluchac_w_wersji_audio\"><\/span>Czy ksi\u0105\u017cek z&nbsp;listy \u201eThe Guardian\u201d warto s\u0142ucha\u0107 w&nbsp;wersji audio?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tak, zw\u0142aszcza gdy powie\u015b\u0107 opiera si\u0119 na wyrazistym g\u0142osie narratora, dialogach albo rytmicznej, emocjonalnej narracji. Dobra interpretacja lektorska mo\u017ce pog\u0142\u0119bi\u0107 atmosfer\u0119 historii i&nbsp;u\u0142atwi\u0107 wej\u015bcie w&nbsp;rozbudowany \u015bwiat przedstawiony. W&nbsp;przypadku ksi\u0105\u017ckek eksperymentalnych, pe\u0142nych przypis\u00f3w, zdj\u0119\u0107 lub skomplikowanych zmian czasu warto wcze\u015bniej ods\u0142ucha\u0107 fragment i&nbsp;sprawdzi\u0107, czy wersja audio odpowiada indywidualnemu sposobowi skupienia.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Gdzie_mozna_sluchac_ksiazek_w_wersji_audio\"><\/span>Gdzie mo\u017cna s\u0142ucha\u0107 ksi\u0105\u017cek w&nbsp;wersji audio?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Audiobook\u00f3w mo\u017cna s\u0142ucha\u0107 w&nbsp;aplikacjach i&nbsp;serwisach z&nbsp;cyfrowymi ksi\u0105\u017ckami, mi\u0119dzy innymi w&nbsp;<a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Audiotece<\/a>. Po wybraniu tytu\u0142u wystarczy pobra\u0107 go na telefon lub tablet albo odtwarza\u0107 online. Dzi\u0119ki aplikacji mo\u017cna zatrzymywa\u0107 nagranie, wraca\u0107 do wcze\u015bniejszych fragment\u00f3w, zmienia\u0107 pr\u0119dko\u015b\u0107 odtwarzania i&nbsp;kontynuowa\u0107 s\u0142uchanie na r\u00f3\u017cnych urz\u0105dzeniach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Sto ksi\u0105\u017cek, jedno stulecie i&nbsp;gwarantowana k\u0142\u00f3tnia o&nbsp;miejsca. Gdy w&nbsp;2019 roku &#8222;The Guardian\u201d opublikowa\u0142 ranking najwa\u017cniejszych tytu\u0142\u00f3w wydanych od&hellip;","protected":false},"author":264736303,"featured_media":21925,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"thumbnail_image":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_wpcom_ai_launchpad_first_post":false,"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[14928,14930],"tags":[],"class_list":["post-21858","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-porady","category-edukacyjne","cs-entry"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/Bez-nazwy-2040-x-1080-px-1024-x-768-px-4.png?fit=1920%2C1080&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21858","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-json\/wp\/v2\/users\/264736303"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21858"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21858\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21909,"href":"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21858\/revisions\/21909"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21925"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21858"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21858"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21858"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}