{"id":15218,"date":"2026-03-23T10:47:40","date_gmt":"2026-03-23T09:47:40","guid":{"rendered":"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/?p=15218"},"modified":"2026-03-23T10:47:43","modified_gmt":"2026-03-23T09:47:43","slug":"czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia","title":{"rendered":"Czego nie wiesz o J.R.R. Tolkienie? Ciekawostki i fakty z \u017cycia tw\u00f3rcy \u015ar\u00f3dziemia"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\"><strong>\u015ar\u00f3dziemie nie powsta\u0142o w&nbsp;jednej chwili ani jako pomys\u0142 na bestsellerow\u0105 sag\u0119 fantasy. By\u0142o efektem ca\u0142ego \u017cycia pe\u0142nego j\u0119zyk\u00f3w, wojennych do\u015bwiadcze\u0144, akademickiej pasji i\u2026 opowie\u015bci snutych dzieciom przed snem. J.R.R. Tolkien, autor \u201cW\u0142adcy Pier\u015bcieni\u201d i&nbsp;\u201cHobbita\u201d, pozostaje jedn\u0105 z&nbsp;najbardziej fascynuj\u0105cych postaci literatury XX wieku. Za histori\u0105 elf\u00f3w, hobbit\u00f3w i&nbsp;pier\u015bcieni w\u0142adzy kryje si\u0119 cz\u0142owiek g\u0142\u0119boko zakorzeniony w&nbsp;historii Europy, nauce i&nbsp;osobistych prze\u017cyciach. Poni\u017cej znajdziesz najciekawsze fakty z&nbsp;\u017cycia pisarza, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 spojrze\u0107 na tw\u00f3rc\u0119 \u015ar\u00f3dziemia z&nbsp;zupe\u0142nie innej perspektywy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_85 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\"><span class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Spis tre\u015bci<\/span>\n<\/div><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/#Dziecinstwo_miedzy_Afryka_a_Anglia\" >Dzieci\u0144stwo mi\u0119dzy Afryk\u0105 a&nbsp;Angli\u0105<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/#Ciekawostka_co_w_Srodziemiu_jest_angielskie\" >Ciekawostka: co w&nbsp;\u015ar\u00f3dziemiu jest angielskie?<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/#Milosc_do_jezykow_wazniejsza_niz_fabula\" >Mi\u0142o\u015b\u0107 do j\u0119zyk\u00f3w wa\u017cniejsza ni\u017c fabu\u0142a<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/#I_wojna_swiatowa_jako_punkt_zwrotny\" >I wojna \u015bwiatowa jako punkt zwrotny<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/#Literacka_przyjazn_z_CS_Lewisem_tym_od_%E2%80%9CNarnii%E2%80%9D\" >Literacka przyja\u017a\u0144 z&nbsp;C.S. Lewisem (tym od \u201cNarnii\u201d)<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/#Hobbit_jako_dzielo_ktore_powstalo%E2%80%A6_przypadkiem\" >Hobbit jako dzie\u0142o, kt\u00f3re powsta\u0142o\u2026 przypadkiem<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/#Obsesyjny_perfekcjonizm\" >Obsesyjny perfekcjonizm<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/#Angielska_mitologia_a_nie_fantasy\" >Angielska mitologia, a&nbsp;nie fantasy<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/#Sukces_odroczony_w_czasie\" >Sukces odroczony w&nbsp;czasie<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-10\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/#Dziedzictwo_ktore_zmienilo_popkulture\" >Dziedzictwo, kt\u00f3re zmieni\u0142o popkultur\u0119<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-11\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/#Tolkien_prywatnie_profesor_ojciec_spokojny_czlowiek\" >Tolkien prywatnie: profesor, ojciec, spokojny cz\u0142owiek<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-12\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/#Audiobooki_Tolkiena_w_Audiotece_%E2%80%93_podroz_do_Srodziemia_bez_otwierania_ksiazki\" >Audiobooki Tolkiena w&nbsp;Audiotece \u2013 podr\u00f3\u017c do \u015ar\u00f3dziemia bez otwierania ksi\u0105\u017cki<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-13\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/#1_Cykl_%E2%80%9CWladca_Pierscieni%E2%80%9D_w_tym\" >1. Cykl \u201cW\u0142adca Pier\u015bcieni\u201d, w&nbsp;tym:<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-14\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/#2_Hobbit_czyli_tam_i_z_powrotem\" >2. Hobbit, czyli tam i&nbsp;z powrotem&nbsp;<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-15\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/#3_Silmarillion\" >3. Silmarillion<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-16\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/#4_Upadek_Numenoru\" >4. Upadek N\u00famenoru<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-17\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/#5_Gospodarz_Giles_z_Ham_Kowal_z_Przylesia_Wielkiego_Przygody_Toma_Bombadila\" >5. Gospodarz Giles z&nbsp;Ham. Kowal z&nbsp;Przylesia Wielkiego. Przygody Toma Bombadila<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-18\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/#Gdzie_sluchac_ksiazek_Tolkiena_w_formie_audio\" >Gdzie s\u0142ucha\u0107 ksi\u0105\u017cek Tolkiena w&nbsp;formie audio?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-19\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/#FAQ\" >FAQ<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-20\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/#Kim_byl_JRR_Tolkien_i_dlaczego_uznaje_sie_go_za_tworce_wspolczesnego_fantasy\" >Kim by\u0142 J.R.R. Tolkien i&nbsp;dlaczego uznaje si\u0119 go za tw\u00f3rc\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnego fantasy?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-21\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/#Czy_wydarzenia_z_zycia_Tolkiena_mialy_wplyw_na_powstanie_Srodziemia\" >Czy wydarzenia z&nbsp;\u017cycia Tolkiena mia\u0142y wp\u0142yw na powstanie \u015ar\u00f3dziemia?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-22\" href=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/#Od_czego_najlepiej_zaczac_poznawanie_tworczosci_Tolkiena_dzis\" >Od czego najlepiej zacz\u0105\u0107 poznawanie tw\u00f3rczo\u015bci Tolkiena dzi\u015b?<\/a><\/li><\/ul><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dziecinstwo_miedzy_Afryka_a_Anglia\"><\/span>Dzieci\u0144stwo mi\u0119dzy Afryk\u0105 a&nbsp;Angli\u0105<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/autor\/john-ronald-r-tolkien\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">John Ronald Reuel Tolkien <\/a>urodzi\u0142 si\u0119 3 stycznia 1892 roku w&nbsp;Bloemfontein na terenie dzisiejszej Republiki Po\u0142udniowej Afryki. Niewiele os\u00f3b pami\u0119ta, \u017ce autor jednej z&nbsp;najbardziej \u201cangielskich\u201d mitologii \u015bwiata pierwsze lata \u017cycia sp\u0119dzi\u0142 w\u0142a\u015bnie poza Europ\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Po \u015bmierci ojca jego matka, Mabel Tolkien, wr\u00f3ci\u0142a z&nbsp;dzie\u0107mi do Anglii. To w\u0142a\u015bnie tam m<strong>\u0142ody Tolkien zakocha\u0142 si\u0119 w&nbsp;krajobrazach wiejskiego Warwickshire<\/strong>. Zielone pola, m\u0142yny i&nbsp;spokojne wsie sta\u0142y si\u0119 p\u00f3\u017aniej inspiracj\u0105 dla Shire, czyli krainy hobbit\u00f3w. Wielu badaczy uwa\u017ca, \u017ce idylliczny Hobbiton to literackie wspomnienie utraconego dzieci\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<span class=\"embed-youtube\" style=\"text-align:center; display: block;\"><iframe loading=\"lazy\" class=\"youtube-player\" width=\"1200\" height=\"675\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/YbHnaAiAslw?version=3&#038;rel=1&#038;showsearch=0&#038;showinfo=1&#038;iv_load_policy=1&#038;fs=1&#038;hl=pl-PL&#038;autohide=2&#038;wmode=transparent\" allowfullscreen=\"true\" style=\"border:0;\" sandbox=\"allow-scripts allow-same-origin allow-popups allow-presentation allow-popups-to-escape-sandbox\"><\/iframe><\/span>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ciekawostka_co_w_Srodziemiu_jest_angielskie\"><\/span>Ciekawostka: co w&nbsp;\u015ar\u00f3dziemiu jest angielskie?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Shire przypomina idealizowan\u0105 wiejsk\u0105 Angli\u0119 XIX wieku<\/li>\n\n\n\n<li>Hobbici \u017cyj\u0105 jak mieszka\u0144cy angielskiej prowincji<\/li>\n\n\n\n<li>J\u0119zyki i&nbsp;nazwy oparte s\u0105 na strukturach staroangielskich i&nbsp;germa\u0144skich<\/li>\n\n\n\n<li>Etos Rohanu wywodzi si\u0119 bezpo\u015brednio z&nbsp;kultury anglosaskiej (Beowulf)<\/li>\n\n\n\n<li>Melancholia przemijania typowa dla literatury angielskiej<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Milosc_do_jezykow_wazniejsza_niz_fabula\"><\/span>Mi\u0142o\u015b\u0107 do j\u0119zyk\u00f3w wa\u017cniejsza ni\u017c fabu\u0142a<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Zanim Tolkien zosta\u0142 pisarzem, <strong>by\u0142 przede wszystkim filologiem i&nbsp;j\u0119zykoznawc\u0105<\/strong>. Studiowa\u0142 w&nbsp;Oksfordzie, specjalizuj\u0105c si\u0119 w&nbsp;j\u0119zykach staroangielskich i&nbsp;nordyckich. Zna\u0142 kilkana\u015bcie j\u0119zyk\u00f3w, a&nbsp;kolejne\u2026 tworzy\u0142 samodzielnie.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group is-style-cs-promo\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\ud83d\udc49<a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/blog\/j-r-r-tolkien-zestawienie-najlepszych-ksiazek-mistrza-fantasy\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">J.R.R. Tolkien \u2013 zestawienie najlepszych ksi\u0105\u017cek mistrza fantasy<\/a><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Co ciekawe, <strong>\u015ar\u00f3dziemie powsta\u0142o w\u0142a\u015bciwie jako t\u0142o dla wymy\u015blonych j\u0119zyk\u00f3w<\/strong>, a&nbsp;nie odwrotnie. Tolkien najpierw stworzy\u0142 systemy j\u0119zykowe, takie jak quenya czy sindarin, a&nbsp;dopiero p\u00f3\u017aniej zacz\u0105\u0142 budowa\u0107 histori\u0119 lud\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142yby si\u0119 nimi pos\u0142ugiwa\u0107. Dla autora j\u0119zyk by\u0142 sercem kultury, dlatego ka\u017cda rasa w&nbsp;jego \u015bwiecie posiada w\u0142asn\u0105 histori\u0119, fonetyk\u0119 i&nbsp;mitologi\u0119.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/dolacz-do-audioteka-klub\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"216\" data-attachment-id=\"5793\" data-permalink=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/sluchanie-zamiast-czytania-oto-7-powodow-dla-ktorych-audiobooki-zmienia-twoje-zycie\/fantastyka-1\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/fantastyka-1.png?fit=768%2C216&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"768,216\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"fantastyka (1)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/fantastyka-1.png?fit=768%2C216&amp;ssl=1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/fantastyka-1.png?resize=768%2C216&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-5793\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/fantastyka-1.png?w=768&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/fantastyka-1.png?resize=300%2C84&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/fantastyka-1.png?resize=512%2C144&amp;ssl=1 512w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"I_wojna_swiatowa_jako_punkt_zwrotny\"><\/span>I wojna \u015bwiatowa jako punkt zwrotny<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">W 1916 roku Tolkien trafi\u0142 na front I&nbsp;wojny \u015bwiatowej i&nbsp;bra\u0142 udzia\u0142 w&nbsp;bitwie nad Somm\u0105, jednej z&nbsp;najkrwawszych operacji konfliktu. Do\u015bwiadczy\u0142 tam \u015bmierci bliskich przyjaci\u00f3\u0142 oraz brutalno\u015bci nowoczesnej wojny. Cho\u0107 Tolkien wielokrotnie podkre\u015bla\u0142, \u017ce \u201cW\u0142adca Pier\u015bcieni\u201d nie jest jej alegori\u0105, <strong>wp\u0142yw tych traumatycznych do\u015bwiadcze\u0144 jest wyra\u017any<\/strong>. Motywy utraty, przemijania oraz zwyk\u0142ych ludzi zmuszonych do heroizmu pojawiaj\u0105 si\u0119 niemal w&nbsp;ca\u0142ej jego tw\u00f3rczo\u015bci. Frodo czy Sam przypominaj\u0105 raczej zm\u0119czonych \u017co\u0142nierzy ni\u017c klasycznych bohater\u00f3w fantasy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Literacka_przyjazn_z_CS_Lewisem_tym_od_%E2%80%9CNarnii%E2%80%9D\"><\/span>Literacka przyja\u017a\u0144 z&nbsp;C.S. Lewisem (tym od \u201cNarnii\u201d)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Tolkien nale\u017ca\u0142 do oksfordzkiej grupy literackiej <strong>The Inklings<\/strong>, w&nbsp;kt\u00f3rej spotykali si\u0119 pisarze i&nbsp;intelektuali\u015bci dyskutuj\u0105cy o&nbsp;literaturze. Jednym z&nbsp;jej cz\u0142onk\u00f3w by\u0142 C.S. Lewis, autor <a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/cykl\/opowiesci-z-narnii\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u201cOpowie\u015bci z&nbsp;Narnii\u201d<\/a> i&nbsp;kolega Tolkien z&nbsp;wydzia\u0142u literatury angielskiej. Tolkien odegra\u0142 ogromn\u0105 rol\u0119 w&nbsp;religijnym nawr\u00f3ceniu tego pisarza. Z&nbsp;kolei Lewis sta\u0142 si\u0119 jednym z&nbsp;pierwszych czytelnik\u00f3w r\u0119kopisu \u201cW\u0142adcy Pier\u015bcieni\u201d i&nbsp;mocno wspiera\u0142 przyjaciela w&nbsp;publikacji powie\u015bci. <strong>Ich relacja by\u0142a tw\u00f3rcza, cho\u0107 momentami burzliwa<\/strong>, szczeg\u00f3lnie gdy popularno\u015b\u0107 Lewisa zacz\u0119\u0142a przewy\u017csza\u0107 uznanie dla Tolkiena.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-6 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"360\" height=\"360\" data-attachment-id=\"15362\" data-permalink=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/733-2-2\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/733-2-1.webp?fit=360%2C360&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"360,360\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"733 (2)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/733-2-1.webp?fit=360%2C360&amp;ssl=1\" data-id=\"15362\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/733-2-1.webp?resize=360%2C360&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-15362\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/733-2-1.webp?w=360&amp;ssl=1 360w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/733-2-1.webp?resize=300%2C300&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/733-2-1.webp?resize=150%2C150&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/733-2-1.webp?resize=200%2C200&amp;ssl=1 200w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/733-2-1.webp?resize=148%2C148&amp;ssl=1 148w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/733-2-1.webp?resize=296%2C296&amp;ssl=1 296w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"360\" height=\"360\" data-attachment-id=\"15364\" data-permalink=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/attachment\/202\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/202.webp?fit=360%2C360&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"360,360\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"202\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/202.webp?fit=360%2C360&amp;ssl=1\" data-id=\"15364\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/202.webp?resize=360%2C360&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-15364\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/202.webp?w=360&amp;ssl=1 360w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/202.webp?resize=300%2C300&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/202.webp?resize=150%2C150&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/202.webp?resize=200%2C200&amp;ssl=1 200w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/202.webp?resize=148%2C148&amp;ssl=1 148w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/202.webp?resize=296%2C296&amp;ssl=1 296w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"360\" height=\"360\" data-attachment-id=\"15363\" data-permalink=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/attachment\/170\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/170.webp?fit=360%2C360&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"360,360\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"170\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/170.webp?fit=360%2C360&amp;ssl=1\" data-id=\"15363\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/170.webp?resize=360%2C360&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-15363\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/170.webp?w=360&amp;ssl=1 360w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/170.webp?resize=300%2C300&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/170.webp?resize=150%2C150&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/170.webp?resize=200%2C200&amp;ssl=1 200w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/170.webp?resize=148%2C148&amp;ssl=1 148w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/170.webp?resize=296%2C296&amp;ssl=1 296w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Hobbit_jako_dzielo_ktore_powstalo%E2%80%A6_przypadkiem\"><\/span>Hobbit jako dzie\u0142o, kt\u00f3re powsta\u0142o\u2026 przypadkiem<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Legenda g\u0142osi, \u017ce zdanie rozpoczynaj\u0105ce \u201cHobbita\u201d Tolkien zapisa\u0142 spontanicznie podczas sprawdzania prac egzaminacyjnych:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201eW pewnej norze ziemnej mieszka\u0142 sobie hobbit\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"300\" data-attachment-id=\"15370\" data-permalink=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/938-2-2\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/938-2-1.webp?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"300,300\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"938 (2)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/938-2-1.webp?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/938-2-1.webp?resize=300%2C300&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-15370\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/938-2-1.webp?w=300&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/938-2-1.webp?resize=150%2C150&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/938-2-1.webp?resize=200%2C200&amp;ssl=1 200w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/938-2-1.webp?resize=148%2C148&amp;ssl=1 148w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/938-2-1.webp?resize=296%2C296&amp;ssl=1 296w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Autor sam przyznawa\u0142, \u017ce nie wiedzia\u0142 wtedy, czym w\u0142a\u015bciwie jest hobbit. Historia zacz\u0119\u0142a rozwija\u0107 si\u0119 stopniowo jako opowie\u015b\u0107 dla jego dzieci. Dopiero ogromny sukces ksi\u0105\u017cki w&nbsp;1937 roku sprawi\u0142, \u017ce wydawca poprosi\u0142 o&nbsp;kontynuacj\u0119, kt\u00f3ra ostatecznie przerodzi\u0142a si\u0119 w&nbsp;monumentalnego \u201cW\u0142adc\u0119 Pier\u015bcieni\u201d.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Obsesyjny_perfekcjonizm\"><\/span>Obsesyjny perfekcjonizm<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Tolkien by\u0142 znany z&nbsp;obsesyjnego dopracowywania szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. <strong>Wielokrotnie przepisywa\u0142 fragmenty historii<\/strong>, zmienia\u0142 genealogie bohater\u00f3w, a&nbsp;nawet ca\u0142e elementy mitologii \u015ar\u00f3dziemia. Z&nbsp;tego powodu wiele tekst\u00f3w pozosta\u0142o niedoko\u0144czonych za jego \u017cycia. Dopiero jego syn, Christopher Tolkien, uporz\u0105dkowa\u0142 r\u0119kopisy i&nbsp;opublikowa\u0142 p\u00f3\u017aniej m.in. <a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/audiobook\/silmarillion\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u201cSilmarillion\u201d<\/a>, \u201cNiedoko\u0144czone opowie\u015bci\u201d czy wielotomow\u0105 \u201cHistori\u0119 \u015ar\u00f3dziemia\u201d.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"300\" data-attachment-id=\"15366\" data-permalink=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/attachment\/55\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/55.webp?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"300,300\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"55\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/55.webp?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/55.webp?resize=300%2C300&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-15366\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/55.webp?w=300&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/55.webp?resize=150%2C150&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/55.webp?resize=200%2C200&amp;ssl=1 200w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/55.webp?resize=148%2C148&amp;ssl=1 148w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/55.webp?resize=296%2C296&amp;ssl=1 296w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Angielska_mitologia_a_nie_fantasy\"><\/span>Angielska mitologia, a&nbsp;nie fantasy<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Paradoksalnie Tolkien nie uwa\u017ca\u0142 si\u0119 za autora <a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/katalog\/fantasy-n\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">fantasy<\/a> w&nbsp;dzisiejszym rozumieniu tego s\u0142owa. Twierdzi\u0142, \u017ce tworzy <strong>mitologi\u0119 dla Anglii<\/strong>, kt\u00f3rej jego zdaniem brakowa\u0142o w\u0142asnego sp\u00f3jnego systemu legend por\u00f3wnywalnego z&nbsp;mitami nordyckimi czy greckimi. Jego ambicj\u0105 by\u0142o stworzenie \u015bwiata tak wiarygodnego, jak prawdziwa historia. Dlatego w&nbsp;\u015ar\u00f3dziemiu istniej\u0105 kalendarze, mapy, kroniki, pie\u015bni i&nbsp;ca\u0142e epoki historyczne.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sukces_odroczony_w_czasie\"><\/span>Sukces odroczony w&nbsp;czasie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tolkien <strong>zadebiutowa\u0142 stosunkowo p\u00f3\u017ano, bo w&nbsp;wieku 45 lat<\/strong>, kiedy wyda\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201cHobbit, czyli tam i&nbsp;z powrotem\u201d (1937). Pierwszy tom \u201cW\u0142adcy Pier\u015bcieni\u201d ukaza\u0142 si\u0119 w&nbsp;1954 roku, <strong>gdy Tolkien mia\u0142 ponad 60 lat<\/strong>. Prawdziwa s\u0142awa przysz\u0142a w&nbsp;latach 60. w&nbsp;Stanach Zjednoczonych \u2013 wtedy powie\u015b\u0107 sta\u0142a si\u0119 symbolem kontrkultury i&nbsp;m\u0142odego pokolenia. Tolkien niespodziewanie sta\u0142 si\u0119 globaln\u0105 ikon\u0105 popkultury, cho\u0107 sam nie przepada\u0142 za s\u0142aw\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dziedzictwo_ktore_zmienilo_popkulture\"><\/span>Dziedzictwo, kt\u00f3re zmieni\u0142o popkultur\u0119<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Wp\u0142yw Tolkiena na wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 kultur\u0119 jest trudny do przecenienia. Wsp\u00f3\u0142czesne fantasy, gry RPG, literatura, kino czy gry komputerowe czerpi\u0105 z&nbsp;rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re dzi\u015b wydaj\u0105 si\u0119 oczywiste: elf\u00f3w, krasnolud\u00f3w, map \u015bwiata czy epickiej walki dobra ze z\u0142em. <strong>Bez Tolkiena prawdopodobnie nie powsta\u0142aby ogromna cz\u0119\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnej <\/strong><a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/katalog\/fantastyka\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>fantastyki<\/strong><\/a><strong>. <\/strong>\u015ar\u00f3dziemie sta\u0142o si\u0119 fundamentem ca\u0142ego gatunku.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group is-style-cs-promo\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\ud83d\udc49<a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/blog\/top-of-the-top-ikony-gatunku-ktore-uksztaltowaly-fantasy-wszystkie-w-audiotece\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Top of the top. Ikony gatunku, kt\u00f3re ukszta\u0142towa\u0142y fantasy \u2013 wszystkie dost\u0119pne w&nbsp;Audiotece!<\/a><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Tolkien_prywatnie_profesor_ojciec_spokojny_czlowiek\"><\/span>Tolkien prywatnie: profesor, ojciec, spokojny cz\u0142owiek<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Mimo stworzenia jednego z&nbsp;najwi\u0119kszych uniwers\u00f3w fikcyjnych w&nbsp;historii <strong>Tolkien prowadzi\u0142 stosunkowo zwyczajne \u017cycie<\/strong>. By\u0142 profesorem Uniwersytetu Oksfordzkiego, oddanym m\u0119\u017cem i&nbsp;ojcem czw\u00f3rki dzieci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Znajomi wspominali go jako cz\u0142owieka pogodnego, lubi\u0105cego herbat\u0119, spacery i&nbsp;rozmowy o&nbsp;j\u0119zykach. <strong>Daleko mu by\u0142o do wizerunku ekscentrycznego geniusza.<\/strong> By\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie dlatego jego historie o&nbsp;zwyk\u0142ych bohaterach trafiaj\u0105 do czytelnik\u00f3w tak mocno.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\"><strong>J.R.R. Tolkien zmar\u0142 2 wrze\u015bnia 1973 roku<\/strong>, ale jego \u015bwiat wci\u0105\u017c \u017cyje. Ka\u017cde kolejne pokolenie wraca do \u015ar\u00f3dziemia, odkrywaj\u0105c, \u017ce opowie\u015b\u0107 o&nbsp;ma\u0142ym hobbicie nios\u0105cym wielki ci\u0119\u017car pozostaje jedn\u0105 z&nbsp;najbardziej uniwersalnych historii, jakie kiedykolwiek napisano.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Audiobooki_Tolkiena_w_Audiotece_%E2%80%93_podroz_do_Srodziemia_bez_otwierania_ksiazki\"><\/span>Audiobooki Tolkiena w&nbsp;Audiotece \u2013 podr\u00f3\u017c do \u015ar\u00f3dziemia bez otwierania ksi\u0105\u017cki<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 J.R.R. Tolkiena od dekad dzia\u0142a na wyobra\u017ani\u0119 czytelnik\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie, ale dzi\u015b do \u015ar\u00f3dziemia mo\u017cna wr\u00f3ci\u0107 w&nbsp;jeszcze bardziej immersyjny spos\u00f3b. Audiobooki dost\u0119pne w&nbsp;serwisie <a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Audioteka<\/a> pozwalaj\u0105 zanurzy\u0107 si\u0119 w&nbsp;histori\u0119 hobbit\u00f3w, elf\u00f3w i&nbsp;ludzi dzi\u0119ki profesjonalnym interpretacjom lektorskim oraz dopracowanej oprawie d\u017awi\u0119kowej. <strong>To forma obcowania z&nbsp;klasyk\u0105 fantasy<\/strong>, kt\u00f3ra sprawdza si\u0119 zar\u00f3wno podczas podr\u00f3\u017cy, spaceru, jak i&nbsp;wieczornego odpoczynku, gdy wystarczy za\u0142o\u017cy\u0107 s\u0142uchawki, by ponownie wyruszy\u0107 w&nbsp;drog\u0119 przez Shire, Rivendell czy mroczne krainy Mordoru. Czego mo\u017cesz pos\u0142ucha\u0107 u&nbsp;nas?<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"1_Cykl_%E2%80%9CWladca_Pierscieni%E2%80%9D_w_tym\"><\/span>1. <a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/cykl\/wladca-pierscieni\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Cykl \u201cW\u0142adca Pier\u015bcieni\u201d<\/strong><\/a><strong>, w&nbsp;tym:<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-7 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"360\" height=\"360\" data-attachment-id=\"15374\" data-permalink=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/186-5\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/186-5.webp?fit=360%2C360&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"360,360\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"186\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/186-5.webp?fit=360%2C360&amp;ssl=1\" data-id=\"15374\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/186-5.webp?resize=360%2C360&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-15374\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/186-5.webp?w=360&amp;ssl=1 360w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/186-5.webp?resize=300%2C300&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/186-5.webp?resize=150%2C150&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/186-5.webp?resize=200%2C200&amp;ssl=1 200w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/186-5.webp?resize=148%2C148&amp;ssl=1 148w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/186-5.webp?resize=296%2C296&amp;ssl=1 296w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"360\" height=\"360\" data-attachment-id=\"15373\" data-permalink=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/110-1-2\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/110-1-1.webp?fit=360%2C360&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"360,360\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"110 (1)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/110-1-1.webp?fit=360%2C360&amp;ssl=1\" data-id=\"15373\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/110-1-1.webp?resize=360%2C360&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-15373\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/110-1-1.webp?w=360&amp;ssl=1 360w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/110-1-1.webp?resize=300%2C300&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/110-1-1.webp?resize=150%2C150&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/110-1-1.webp?resize=200%2C200&amp;ssl=1 200w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/110-1-1.webp?resize=148%2C148&amp;ssl=1 148w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/110-1-1.webp?resize=296%2C296&amp;ssl=1 296w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"360\" height=\"360\" data-attachment-id=\"15372\" data-permalink=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/92-1\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/92-1-1.webp?fit=360%2C360&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"360,360\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"92 (1)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/92-1-1.webp?fit=360%2C360&amp;ssl=1\" data-id=\"15372\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/92-1-1.webp?resize=360%2C360&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-15372\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/92-1-1.webp?w=360&amp;ssl=1 360w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/92-1-1.webp?resize=300%2C300&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/92-1-1.webp?resize=150%2C150&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/92-1-1.webp?resize=200%2C200&amp;ssl=1 200w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/92-1-1.webp?resize=148%2C148&amp;ssl=1 148w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/92-1-1.webp?resize=296%2C296&amp;ssl=1 296w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/audiobook\/wladca-pierscieni-druzyna-pierscienia-t1\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">W\u0142adca Pier\u015bcieni. Dru\u017cyna Pier\u015bcienia<\/a> (tom 1)<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/audiobook\/wladca-pierscieni-dwie-wieze-t2\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">W\u0142adca Pier\u015bcieni. Dwie Wie\u017ce<\/a> (tom 2)<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/audiobook\/wladca-pierscieni-powrot-krola-t3\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">W\u0142adca Pier\u015bcieni. Powr\u00f3t Kr\u00f3la<\/a> (tom 3)<br><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"2_Hobbit_czyli_tam_i_z_powrotem\"><\/span>2. <a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/audiobook\/hobbit-czyli-tam-i-z-powrotem\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Hobbit, czyli tam i&nbsp;z powrotem<\/strong><\/a><strong>&nbsp;<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8222;Nie mo\u017cna tego zobaczy\u0107 ani dotkn\u0105\u0107<br>palcami,<br>Nie mo\u017cna wyczu\u0107 w\u0119chem ani us\u0142ysze\u0107<br>uszami;<br>Jest pod g\u00f3rami, jest nad gwiazdami,<br>Pustej jaskini nie omija,<br>Po nas zostanie, by\u0142o przed nami,<br>\u017bycie gasi, a&nbsp;\u015bmiech zabija.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">~ J.R.R. Tolkien,\u00a0Hobbit, czyli tam i&nbsp;z powrotem<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"3_Silmarillion\"><\/span>3. <strong>Silmarillion<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<span class=\"embed-youtube\" style=\"text-align:center; display: block;\"><iframe loading=\"lazy\" class=\"youtube-player\" width=\"1200\" height=\"675\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/KHhAS87frK4?version=3&#038;rel=1&#038;showsearch=0&#038;showinfo=1&#038;iv_load_policy=1&#038;fs=1&#038;hl=pl-PL&#038;autohide=2&#038;wmode=transparent\" allowfullscreen=\"true\" style=\"border:0;\" sandbox=\"allow-scripts allow-same-origin allow-popups allow-presentation allow-popups-to-escape-sandbox\"><\/iframe><\/span>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"4_Upadek_Numenoru\"><\/span>4. <a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/audiobook\/upadek-nmenoru\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Upadek N\u00famenoru<\/strong><\/a><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"300\" data-attachment-id=\"15377\" data-permalink=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/23-7\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/23-7.webp?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"300,300\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"23 (7)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/23-7.webp?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/23-7.webp?resize=300%2C300&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-15377\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/23-7.webp?w=300&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/23-7.webp?resize=150%2C150&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/23-7.webp?resize=200%2C200&amp;ssl=1 200w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/23-7.webp?resize=148%2C148&amp;ssl=1 148w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/23-7.webp?resize=296%2C296&amp;ssl=1 296w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\"><strong>&#8222;OPOWIEDZIANA PO RAZ PIERWSZY PASJONUJ\u0104CA HISTORIA WZLOTU I&nbsp;UPADKU WYSPIARSKIEGO KR\u00d3LESTWA N\u00daMENOR<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">J.R.R. Tolkien powiedzia\u0142 kiedy\u015b o&nbsp;Drugiej Erze \u015ar\u00f3dziemia, \u017ce &#8222;&#8221;to mroczne czasy, i&nbsp;nie opisuj\u0119 (ani nie potrzebuj\u0119 opisywa\u0107) zbyt wielu epizod\u00f3w z&nbsp;jej historii&#8221;&#8221;. I&nbsp;przez wiele lat czytelnicy musieli si\u0119 zadowoli\u0107 jedynie intryguj\u0105cymi wzmiankami o&nbsp;niej na stronach W\u0142adcy Pier\u015bcieni i&nbsp;dodatk\u00f3w, wspominaj\u0105cych o&nbsp;wykuciu Pier\u015bcieni W\u0142adzy, wzniesieniu Barad-d\u00fbru i&nbsp;rosn\u0105cych wp\u0142ywach Saurona.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Dopiero gdy Christopher Tolkien po \u015bmierci ojca opublikowa\u0142 Silmarillion, pojawi\u0142a si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 opowiedzenia pe\u0142niejszej historii Drugiej Ery. Jeszcze wi\u0119cej informacji na ten temat pojawi\u0142o si\u0119 w&nbsp;kolejnych publikacjach, najpierw w&nbsp;Niedoko\u0144czonych opowie\u015bciach \u015ar\u00f3dziemia i&nbsp;N\u00famenoru, a&nbsp;potem w&nbsp;monumentalnej dwunastotomowej Historii \u015ar\u00f3dziemia, w&nbsp;kt\u00f3rej syn pisarza zgromadzi\u0142 i&nbsp;om\u00f3wi\u0142 liczne dalsze opowie\u015bci ojca, cz\u0119sto zachowane jedynie w&nbsp;formie brudnopis\u00f3w.:<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"5_Gospodarz_Giles_z_Ham_Kowal_z_Przylesia_Wielkiego_Przygody_Toma_Bombadila\"><\/span>5. <a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/audiobook\/gospodarz-giles-z-ham\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Gospodarz Giles z&nbsp;Ham. Kowal z&nbsp;Przylesia Wielkiego. Przygody Toma Bombadila<\/strong><\/a><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"300\" data-attachment-id=\"15378\" data-permalink=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/czego-nie-wiesz-o-j-r-r-tolkienie-ciekawostki-i-fakty-z-zycia-tworcy-srodziemia\/27-8\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/27-8.webp?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"300,300\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"27 (8)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/27-8.webp?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/27-8.webp?resize=300%2C300&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-15378\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/27-8.webp?w=300&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/27-8.webp?resize=150%2C150&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/27-8.webp?resize=200%2C200&amp;ssl=1 200w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/27-8.webp?resize=148%2C148&amp;ssl=1 148w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/27-8.webp?resize=296%2C296&amp;ssl=1 296w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">&#8222;Wyj\u0105tkowo edycja w&nbsp;jednym tomie dw\u00f3ch magicznych opowie\u015bci Tolkiena oraz ba\u015bniowego cyklu wierszy, nawi\u0105zuj\u0105cego do jednej z&nbsp;najbardziej tajemniczych postaci z&nbsp;W\u0142adcy Pier\u015bcieni \u2013 Toma Bombadila:<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Gdzie_sluchac_ksiazek_Tolkiena_w_formie_audio\"><\/span>Gdzie s\u0142ucha\u0107 ksi\u0105\u017cek Tolkiena w&nbsp;formie audio?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Chcesz pozna\u0107 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Tolkiena lepiej? Wybierz <a href=\"https:\/\/klub.audioteka.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Audioteka Klub<\/a>, czyli model subskrypcyjny przygotowany dla os\u00f3b, kt\u00f3re regularnie si\u0119gaj\u0105 po audiobooki. W&nbsp;ramach cz\u0142onkostwa cz\u0119\u015b\u0107 tytu\u0142\u00f3w dost\u0119pna jest bez dodatkowych op\u0142at, a&nbsp;inne mo\u017cna kupi\u0107 w&nbsp;specjalnych cenach zarezerwowanych wy\u0142\u0105cznie dla klubowicz\u00f3w. To wygodne rozwi\u0105zanie dla fan\u00f3w tw\u00f3rczo\u015bci Tolkiena, kt\u00f3rzy planuj\u0105 d\u0142u\u017csz\u0105 podr\u00f3\u017c przez \u015ar\u00f3dziemie i&nbsp;chc\u0105 s\u0142ucha\u0107 kolejnych historii w&nbsp;bardziej korzystnej cenie, bez konieczno\u015bci ka\u017cdorazowego kupowania audiobook\u00f3w w&nbsp;pe\u0142nej warto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group is-style-cs-promo\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\ud83d\udc49<a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/blog\/najlepsze-audiobooki-fantasy-ktore-musisz-znac-2\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Najlepsze audiobooki fantasy, kt\u00f3re musisz zna\u0107!&nbsp;<\/a><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/audioteka.com\/pl\/dolacz-do-audioteka-klub\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"536\" data-attachment-id=\"15237\" data-permalink=\"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/5-ksiazek-o-seryjnych-mordercach-przeglad-tytulow-w-naszym-katalogu\/v1_1200x628-2\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/v1_1200x628-1.png?fit=1200%2C628&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1200,628\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"v1_1200x628\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/v1_1200x628-1.png?fit=1024%2C536&amp;ssl=1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/v1_1200x628-1.png?resize=1024%2C536&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-15237\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/v1_1200x628-1.png?resize=1024%2C536&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/v1_1200x628-1.png?resize=300%2C157&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/v1_1200x628-1.png?resize=768%2C402&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/v1_1200x628-1.png?resize=512%2C268&amp;ssl=1 512w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/v1_1200x628-1.png?resize=920%2C481&amp;ssl=1 920w, https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/v1_1200x628-1.png?w=1200&amp;ssl=1 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"FAQ\"><\/span>FAQ<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kim_byl_JRR_Tolkien_i_dlaczego_uznaje_sie_go_za_tworce_wspolczesnego_fantasy\"><\/span>Kim by\u0142 J.R.R. Tolkien i&nbsp;dlaczego uznaje si\u0119 go za tw\u00f3rc\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnego fantasy?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">J.R.R. Tolkien by\u0142 brytyjskim pisarzem, filologiem i&nbsp;profesorem Uniwersytetu Oksfordzkiego, kt\u00f3ry stworzy\u0142 rozbudowany \u015bwiat \u015ar\u00f3dziemia znany z&nbsp;\u201cHobbita\u201d i&nbsp;\u201cW\u0142adcy Pier\u015bcieni\u201d. To w\u0142a\u015bnie jego podej\u015bcie do budowania uniwersum, obejmuj\u0105ce j\u0119zyki, histori\u0119, mitologi\u0119 i&nbsp;kultur\u0119 fikcyjnych lud\u00f3w, sta\u0142o si\u0119 fundamentem wsp\u00f3\u0142czesnej literatury fantasy. Wiele motyw\u00f3w obecnych dzi\u015b w&nbsp;popkulturze, takich jak elfy, krasnoludy czy epicka walka dobra ze z\u0142em, wywodzi si\u0119 bezpo\u015brednio z&nbsp;jego tw\u00f3rczo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czy_wydarzenia_z_zycia_Tolkiena_mialy_wplyw_na_powstanie_Srodziemia\"><\/span>Czy wydarzenia z&nbsp;\u017cycia Tolkiena mia\u0142y wp\u0142yw na powstanie \u015ar\u00f3dziemia?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Tak, i&nbsp;to w&nbsp;bardzo wyra\u017any spos\u00f3b. Do\u015bwiadczenia z&nbsp;I wojny \u015bwiatowej, utrata przyjaci\u00f3\u0142 oraz obserwacja przemian cywilizacyjnych XX wieku wp\u0142yn\u0119\u0142y na melancholijny ton jego historii i&nbsp;motywy przemijania obecne we \u201cW\u0142adcy Pier\u015bcieni\u201d. R\u00f3wnie wa\u017cne by\u0142y wspomnienia angielskiej wsi z&nbsp;dzieci\u0144stwa, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 inspiracj\u0105 dla Shire. Tolkien cz\u0119sto podkre\u015bla\u0142, \u017ce jego ksi\u0105\u017cki nie s\u0105 alegori\u0105 konkretnych wydarze\u0144, lecz emocjonalne do\u015bwiadczenia epoki odcisn\u0119\u0142y si\u0119 na nich bardzo mocno.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Od_czego_najlepiej_zaczac_poznawanie_tworczosci_Tolkiena_dzis\"><\/span>Od czego najlepiej zacz\u0105\u0107 poznawanie tw\u00f3rczo\u015bci Tolkiena dzi\u015b?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify wp-block-paragraph\">Najcz\u0119\u015bciej poleca si\u0119 rozpocz\u0119cie od \u201cHobbita\u201d, poniewa\u017c to najbardziej przyst\u0119pna i&nbsp;przygodowa historia wprowadzaj\u0105ca do \u015bwiata \u015ar\u00f3dziemia. Nast\u0119pnym krokiem jest trylogia \u201cW\u0142adca Pier\u015bcieni\u201d, kt\u00f3ra rozwija mitologi\u0119 i&nbsp;nadaje jej epicki wymiar. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie dobr\u0105 opcj\u0105 s\u0105 r\u00f3wnie\u017c audiobooki dost\u0119pne w&nbsp;Audiotece, pozwalaj\u0105ce poznawa\u0107 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Tolkiena podczas podr\u00f3\u017cy, spaceru lub codziennych obowi\u0105zk\u00f3w, bez konieczno\u015bci si\u0119gania po papierow\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u015ar\u00f3dziemie nie powsta\u0142o w&nbsp;jednej chwili ani jako pomys\u0142 na bestsellerow\u0105 sag\u0119 fantasy. By\u0142o efektem ca\u0142ego \u017cycia pe\u0142nego j\u0119zyk\u00f3w,&hellip;","protected":false},"author":264736302,"featured_media":15381,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_wpcom_ai_launchpad_first_post":false,"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[14936,14938],"tags":[],"class_list":["post-15218","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-inne","category-ciekawostki","cs-entry"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-content\/uploads\/atk_group_60848_httpss.mj_.run8aO8nBmH4B4_handsome_human_man_a_91bc4c36-3eca-4f68-88c8-510c0cd3095a_0.png?fit=1456%2C816&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15218","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-json\/wp\/v2\/users\/264736302"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15218"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15218\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15382,"href":"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15218\/revisions\/15382"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15381"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15218"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15218"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogaudioteka.wpcomstaging.com\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15218"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}